Ο ανέντιμος μεσολαβητής: Γιατί δεν πρέπει να δοθεί εμπιστοσύνη στις ειρηνευτικές προσπάθειες του Κατάρ

Για όποιον έχει παρακολουθήσει την εξωτερική πολιτική τού Κατάρ κατά την τελευταία δεκαετία ή είχε την ευκαιρία να διαβάσει το άρθρο 7 του συντάγματος της χώρας που ισχύει από το 2003 και το οποίο αναφέρει ρητά ότι η χώρα πρέπει να προσπαθήσει να είναι μια διεθνής ειρηνοποιός, οι πρόσφατες προσπάθειες της Ντόχα να μεσολαβήσει μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς δεν θα πρέπει να αποτελούν καμία έκπληξη. Η διαμεσολάβηση υπήρξε η «εργαλειοθήκη» τής πρόσφατης εξωτερικής πολιτικής τού Κατάρ˙ Έκανε παρόμοιες διπλωματικές παρεμβάσεις στην Υεμένη το 2007 και το 2008, στον Λίβανο το 2008 και στο Σουδάν το 2009 και το 2010.

Ισραηλινό τεθωρακισμένο όχημα επιστρέφει στο Ισραήλ από την Γάζα, στις 28 Ιουλίου 2014. (Courtesy Reuters)

Το πολιτικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η τελευταία διπλωματική παρέμβαση του Κατάρ, εντούτοις, έχει αποκαλύψει τους κινδύνους που ενυπάρχουν στην ευρύτερη στρατηγική του. Η παρέμβαση της Ντόχα στην Γάζα έρχεται μέσα σε έναν θερμό πόλεμο δια πληρεξουσίων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και μια συνεχιζόμενη διαμάχη εντός ενός άνευ προηγουμένου πολωμένου Συμβουλίου Συνεργασίας τού Κόλπου (ΣΣΚ) (Gulf Cooperation Council, GCC) τού οποίου το Κατάρ είναι μέλος. Παρά το γεγονός ότι η εξωτερική πολιτική τού Κατάρ δεν έχει αλλάξει, δεν πρόκειται πλέον να είναι σε θέση να εμφανίζεται ως ουδέτερος κριτής.

Ελλάδα-Κατάρ: Να τι κάνουν οι Αεροπορίες …αρέσει (ΦΩΤΟ)

Αίσθηση προκαλεί η πολύ θερμή υποδοχή από την ανώτατη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Κατάρ της επίσκεψης του υπουργού Εθνικής Άμυνας στην Τανάγρα και την 114 Πτέρυγα Μάχης, παρουσία των αρχηγών ΓΕΕΘΑ και ΓΕΑ, όπου συνεκπαιδεύονται αεροσκάφη τύπου Mirage των Αεροποριών των δυο χωρών.

Πίσω όμως από τον αραβικό ενθουσιασμό, κρύβεται η ικανοποίηση για την ευκαιρία εκπαίδευσης των πιλότων του Εμιράτου, απο μια από τις κορυφαίες Αεροπορίες του κόσμου, της ελληνικής. Κι αυτό για κάποιους έχει ανεκτίμητη αξία. Η δε αξιοποίηση της κατάστασης από ελληνικής πλευράς μπορεί να είναι πολυεπίπεδη όπως αναφέρθηκε σε ανάρτησή μας χθες αργά το απόγευμα.

Η περιπετειώδης εξωτερική πολιτική τού Κατάρ

Τον περασμένο Ιούνιο, οι Ταλιμπάν άνοιξαν ένα επίσημο γραφείο εκπροσώπησης στην Ντόχα, κάνοντας το Κατάρ, για ακόμη μια φορά, είδηση στα δυτικά πρωτοσέλιδα. Αυτό θα μπορούσε να ήταν μέρος τού σχεδίου τού Κατάρ: η απόφαση να φιλοξενήσει ένα τέτοιο αμφιλεγόμενο γραφείο είναι ενδεικτική της επιθυμίας του να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε ένα ευρύ φάσμα σημαντικών διπλωματικών ζητημάτων. Ωστόσο, η κατάρρευση του γραφείου μέσα στις πρώτες 36 ώρες δείχνει πόσο μακρύ δρόμο έχει ακόμα να διανύσει το Κατάρ.

Ο Τζον Κέρυ με τον εμίρη του Κατάρ στην Ντόχα τον Ιούνιο του 2013. (Jacquelyn Martin/Courtesy Reuters).

Τα προβλήματα άρχισαν πριν καλά - καλά εγκαινιαστεί το γραφείο, στις 18 Ιουνίου. Παρά τις διαβεβαιώσεις από τις ΗΠΑ και το Κατάρ προς την αφγανική κυβέρνηση ότι το γραφείο θα είναι σχετικά χαμηλών τόνων και ότι δεν θα μοιάζει με πρεσβεία, ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν ο οποίος το άνοιξε, έκανε ό,τι μπορούσε για να υπονοήσει ότι εκπροσωπούσε ένα κράτος. Παίχθηκε ο ύμνος των Ταλιμπάν, μια επίσημη πινακίδα απ’ έξω αναφερόταν στο Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν (το όνομα του Αφγανιστάν υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν) ενώ υψώθηκε η σημαία των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν σε μια σύντομα τελετή έναρξης λειτουργίας του γραφείου. Ο θίασος των μέσων ενημέρωσης δεν έκανε τίποτα για να διασκεδάσει τις εικόνες τής ανεξαρτησίας και της εξουσίας.

Citi: Μια ματιά στα δημοσιονομικά μεγέθη του Κατάρ...

Μετά από μία δεκαετία φρενήρους οικονομικής ανάπτυξης, το Εμιράτο του Κατάρ αναδύεται ως η πλουσιότερη χώρα του κόσμου, καθώς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ξεπερνά πια τα 700.000 δολάρια, σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με τα δεδομένα των γειτονικών Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. 
Ωστόσο, όπως αναφέρει η Citi σε έκθεσή της με ημερομηνία 1 Μαρτίου 2013, τα παραπάνω δεν αντικατοπτρίζουν τις μεγάλες εισοδηματικές διαφορές εντός της χώρας, οι οποίες είναι εμφανώς εντονότερες σε σχέση με άλλες γειτονικές χώρες (εξαιρουμένων των υπολοίπων χωρών του Κόλπου). Το 85% του πληθυσμού του Κατάρ, σημειώνει η Citi, αποτελείται από ξένο εργατικό δυναμικό, μεγάλο μέρος του οποίου απασχολείται σε χαμηλόμισθες θέσεις χειρονακτικής εργασίας. 

Επενδυτική επιστροφή του Κατάρ

«Σάρκα και οστά» αρχίζει να αποκτά η συμφωνία Ελλάδας-Κατάρ για επενδύσεις στη χώρα μας, αφού από χθες το βράδυ βρίσκεται στην Αθήνα ο «νούμερο 2» του εμιράτου, ο διευθύνων σύμβουλος της Qatar Holding, Αχμάντ Αλ Σαγέντ, ο οποίος θα συναντηθεί σήμερα με τον υφυπουργό Ανάπτυξης Νότη Μηταράκη.

Ο Αχμάντ Αλ Σαγέντ, διευθύνων σύμβουλος της Qatar Holding, ο οποίος θα συναντηθεί σήμερα με τον υφυπουργό Ανάπτυξης Νότη Μηταράκη.

Στην επιστροφή και την ανανέωση του επενδυτικού ενδιαφέροντος του Κατάρ στην Ελλάδα αναφέρονται, στο μεταξύ, σε εκτενές άρθρο τους οι Financial Times, υπογραμμίζοντας την αγορά από τη βασιλική οικογένεια του νησιού Οξυά στο Ιόνιο έναντι τιμήματος 4,9 εκατ. ευρώ.

Επιχείρηση παραπλάνησης με χημικά όπλα στη Συρία;

Η βρετανική Britam έγινε αποδέκτης πρότασης του Κατάρ για εισαγωγη χημικών όπλων από τα λιβυκά αποθέματα σε συριακό έδαφος.

Στις 22 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε κυβερνοεπίθεση κατά της εταιρείας παροχής υπηρεσιών ασφαλείας Britam Defence Ltd, η οποία προκάλεσε μεγάλη διαρροή της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και ευαίσθητων αρχείων της βρετανικής εταιρείας. Από τα ντοκουμέντα που διέρρευσαν, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζει ένα email του διευθυντικού στελέχους David Goulding προς τον συνάδελφό του Philip Doughty, πρώην αξιωματικό της SAS. 

Σφήνα Κατάρ για τη ΔΕΗ

Η «σφήνα» από το Κατάρ για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και το ενδιαφέρον του για τη ΔΕΗ, συμπλέουν, σύμφωνα με πληροφορίες, με το σχέδιο για πώληση μικρών μονάδων της επιχείρησης, το οποίο παρουσιάζεται τελευταία ως συμπληρωματική λύση στην πώληση μετοχών της, που έχουν περάσει ήδη στο ΤΑΙΠΕΔ.

Στο πρόσφατο ταξίδι του Αντ. Σαμαρά στο Κατάρ εκφράστηκε ενδιαφέρον για την αγορά ηλεκτρισμούΤο Κατάρ εμφανίζεται να διεκδικεί μονάδες της ΔΕΗ αν δοθούν προς πώληση, μαζί με τους «αιώνιους» Γερμανούς της RWE και της ΕΟΝ, που θα εξετάσουν την απόκτηση και του μετοχικού μεριδίου της ΔΕΗ, όπως πιστεύουν παράγοντες της αγοράς. Από κοντά Γάλλοι (Edf), Ιταλοί, Ισπανοί και πιθανόν και Ελληνες επιχειρηματίες, έτοιμοι να μπουν στη μάχη.

Σε Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ και Κατάρ, το μεγαλύτερο μέρος των ΑΞΕ στη Μέση Ανατολή

Τον μεγαλύτερο αριθμό Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) προσέλκυσαν το 2012 τρεις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC). Πρόκειται για τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ.

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα έρευνας της Ernst & Young, «Middle East Attractiveness Survey», οι ΑΞΕ στη Μέση Ανατολή αναμένεται να σημειώσουν το 2012 σταθερή πορεία, ως προς τον αριθμό και την αξία τους, σε σύγκριση με το 2011. Ο αριθμός των ΑΞΕ στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, αυξήθηκε από 362 το 2003 σε 1.070 το 2008. Το 2009 και 2010 ο αριθμός των ΑΞΕ μειώθηκε, καθώς η διεθνής και η περιφερειακή οικονομία υποχώρησαν, αλλά αυξήθηκε ξανά κατά 8% το 2011, φθάνοντας τις 928. Η αξία των επενδύσεων το 2011 παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με το 2008, αλλά αυξήθηκε ελαφρώς σε σχέση με το 2010.

Κατάρ-Χαμάς κοινός αγώνας

Το μικροσκοπικό εμιράτο, που βρίσκεται “στριμωγμένο”μεταξύ του απειλητικού Ιράν και της ανταγωνιστικής Σαουδικής Αραβίας έχει μεταφράσει τον πλούτο που του προσφέρουν οι υδρογονάνθρακές του σε αξιοσημείωτη soft power. 

Το γεγονός ότι ο ηγέτης της παλαιστιανικής ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς, Khaled Meshaal εγκατέλειψε προ μηνών τη Δαμασκό μεσούσης της συριακής κρίσης, για να εγκατασταθεί στο Κατάρ ήταν μόνο η αρχή. Η θεαματική συνέχεια έμελλε να έρθει την Τρίτη με την επίσκεψη που πραγματοποίησε στην ελεγχόμενη από τη Χαμάς Λωρίδα της Γάζας, ο ίδιος ο Εμίρης του Κατάρ, πρώτος αρχηγός κράτους που επισκέπτεται την περιοχή από το 1999. 

Το Κατάρ και η πολυεπίπεδη στρατηγική του «πεφωτισμένου» σεΐχη Αλ Θάνι

Στο σημερινό πολυπολικό διεθνές σκηνικό, με τις ΗΠΑ να χάνουν διαρκώς έδαφος έναντι των αναδυόμενων BRICS (Βραζιλίας, Ρωσίας, Ινδίας, Κίνας και Νοτίου Αφρικής), μια ιδιαίτερη περίπτωση κράτους κάνει αισθητή την παρουσία του, κινούμενο περίτεχνα ανάμεσα σε λεπτές γεωστρατηγικές ισορροπίες και τεράστιες οικονομικές επενδύσεις. Οι τελευταίες μάλιστα στην υπηρεσία ενός σύνθετου και πολυεπίπεδου διπλωματικού παιχνιδιού.

Πρόκειται για το Κατάρ που από το 1995, όταν ο σημερινός σείχης Χαμάντ Μπεν Καλίφα Αλ Θάνι, απομάκρυνε από την εξουσία, με μια «βελούδινη» ανατροπή τον μονάρχη πατέρα του, έχει ξεκινήσει μια διαδικασία εκσυγχρονισμού της μικροσκοπικής χώρας, η οποία ασκεί πλέον, στο διεθνές στερέωμα, έναν ρόλο αντιστρόφως ανάλογο της έκτασής της…