Η Ρωσία βγάζει τον στόλο στην Μαύρη Θάλασσα - Συνεδρίασε το συμβούλιο ασφαλείας

Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν κάλεσε σε σύσκεψη τους κυριότερους αξιωματούχους της χώρας για να συζητήσουν την ενίσχυση της ασφάλειας στην Κριμαία, όπου οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες ανακοίνωσαν ότι ματαίωσαν "επιθέσεις" που ετοίμαζε η Ουκρανία, ανέφερε σήμερα το Κρεμλίνο.

Εξαναγκάζοντας το Κίεβο

Φιλορώσοι αυτονομιστές συλλέγουν κομμάτια από ένα κατεστραμμένο ουκρανικό τανκ στην πόλη Vuhlehirsk, δυτικά του Ντεμπαλτσέβε, τον Φεβρουάριο του 2015. BAZ RATNER / REUTERS

Παρατηρώντας την από την Ουάσιγκτον, η σύγκρουση στην ανατολική Ουκρανία φαίνεται να έχουν φτάσει σε ένα επίπεδο σταθεροποίησης. Παρά τις διάφορες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός, οι μάχες στην πρώτη γραμμή δεν έπαψαν ποτέ εντελώς. Ωστόσο, η ένταση της βίας έχει μειωθεί σημαντικά, και ο ρωσικός στρατός και οι αυτονομιστές σύμμαχοί του δεν έχουν ξεκινήσει μια μεγάλη επίθεση σε διάστημα έξι μηνών. Δεδομένου ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν φαίνεται απρόθυμος να αποσύρει τις δυνάμεις του από τα ανατολικά, κάποιοι ελπίζουν τώρα ότι η σύγκρουση θα «παγώσει» -δηλαδή ότι η αιματοχυσία θα λάβει ένα τέλος, ακόμη και τη απουσία επίσημης πολιτικής διευθέτησης- επιτρέποντας στο Κίεβο να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις, την οικονομική ανάκαμψη και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα, ισχυρίστηκε το μέλος της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής Rolf Mützenich σε ένα κείμενό του τον Φεβρουάριο [2] στο Foreign Affairs, θα πρέπει να ικανοποιεί την Δύση.

Mια εύθραυστη εκεχειρία: Εάν η συμφωνία δεν κρατήσει, μην οπλίσετε την Ουκρανία

Πρόσφατα κινητοποιημένοι στρατιώτες λαμβάνουν μέρος σε πρόγραμμα εκπαίδευσης στην Ουκρανία, 13 Φεβρουαρίου 2015. (Valentyn Ogirenko/Reuters)

Παρά τις προσδοκίες της εκεχειρίας που συμφωνήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου στην Λευκορωσία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην ανατολική Ουκρανία, αυτή θα μπορούσε να αποτύχει όπως εκείνη που προηγήθηκε, τον Σεπτέμβριο του 2014. Αν και η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ το Σάββατο, έντονες διαμάχες έχουν ήδη αναφερθεί σε στρατηγικές πόλεις όπως το Ντεμπαλτσέβε. Εάν η ειρηνευτική συμφωνία δεν τηρηθεί, η κυβέρνηση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα θα βρεθεί τότε κάτω από ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις να στείλει θανατηφόρα όπλα στην κυβέρνηση στο Κίεβο, δεδομένου ότι οι αυτονομιστές στις αυτοαποκαλούμενες Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντόνετσκ και του Luhansk στην ανατολική Ουκρανία προχωρούν στο πεδίο της μάχης χάρη στην παροχή στρατευμάτων και όπλων από την Ρωσία. Αν και οι ακριβείς αριθμοί παραμένουν υπό αμφισβήτηση (και παρά την σταθερή και πλέον κωμική άρνηση του Κρεμλίνου), τακτικά ρωσικά στρατεύματα έχουν εμπλακεί στην υπόθεση. Η Μόσχα στέλνει επίσης ολοένα και πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα[1] στις δυνάμεις των ανταρτών.

Γαλλία, Γερμανία αποφασισμένες για ειρήνευση

Παρά τη δραματική κλιμάκωση των συγκρούσεων στην ανατολική Ουκρανία κατά το τελευταίο εικοσιτετράωρο, Γαλλία και Γερμανία εμφανίζονται αποφασισμένες να εξαντλήσουν κάθε περιθώριο άσκησης πίεσης για την άμεση κατάπαυση του πυρός στην κρίσιμη τετραμερή συνάντηση κορυφής που αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα στο Μινσκ της Λευκορωσίας. Στη συνάντηση, καρπό εντατικών διαβουλεύσεων του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ και της Γερμανίδας καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ σε Κίεβο και Μόσχα, αναμένεται να συμμετάσχουν και οι πρόεδροι Ουκρανίας και Ρωσίας, Πέτρο Ποροσένκο και Βλαντιμίρ Πούτιν.

• 

Θραύσματα πυραύλου σε δρόμο του Κραματόσκ της ανατολικής Ουκρανίας. Επτά άμαχοι σκοτώθηκαν στον χθεσινό βομβαρδισμό του αρχηγείου του κυβερνητικού στρατού από τους ρωσόφωνους αυτονομιστές αντάρτες.

Ο Φρανσουά Ολάντ τόνισε χθες ότι μεταβαίνει στο Μινσκ με την «ισχυρή θέληση» για επίτευξη συμφωνίας. «Η καγκελάριος (Μέρκελ) και εγώ θα εργασθούμε εντατικά μέχρι την τελευταία στιγμή της συνάντησης ώστε να υπάρξει συμφωνία, μια συνολική διευθέτηση» δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος στους δημοσιογράφους.

Πρόεδρος της «Δημοκρατίας του Ντονέτσκ» στην ανατολική Ουκρανία ο Ζαχαρτσένκο

Ο διοικητής των μονάδων των ανταρτών που πολέμησαν τους Ουκρανούς, ο «πρωθυπουργός» της αυτοανακηρυχθείσας «Δημοκρατίας του Ντονέτσκ» Αλεξάντρ Ζαχαρτσένκο εξελέγη πρόεδρος της αυτονομιστικής επαρχίας της ανατολικής Ουκρανίας, με 79% των ψήφων, σύμφωνα με σημερινή επίσημη ανακοίνωση των διοργανωτών.

Παρότι δεν έλειψαν οι εκατέρωθεν καταγγελίες, από Κίεβο και Μόσχα, οι εκλογές έγιναν κανονικάΟι εκλογές, οι οποίες διεξήχθησαν χθες Κυριακή, δεν αναγνωρίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ και την Ουκρανία, ενώ η Μόσχα ανέφερε πως «σέβεται τη λαϊκή βούληση» στη νοτιοανατολική Ουκρανία, δείχνοντας πως αναγνωρίζει το αποτέλεσμα. 

Ανοιξαν οι κάλπες στην ανατολική Ουκρανία για τις εκλογές των αυτονομιστών

Άνοιξαν οι κάλπες στις επαρχίες της ανατολικής Ουκρανίας που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των φιλορώσων αυτονομιστών ανταρτών για την εκλογή προέδρων και κοινοβουλίων. Τις εκλογές αυτές υποστηρίζει η Ρωσία, όμως ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καταγγείλει ότι είναι παράνομες, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει νέες εντάσεις μεταξύ Δύσης και Μόσχας.

Τα εκλογικά κέντρα στις αυτοανακηρυχθείσες Λαϊκές Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ άνοιξαν στις 07:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας).

Ζωή και απώλεια στην Κριμαία

Νωρίς την περασμένη άνοιξη, φιλο-ρωσικά πλήθη στην ουκρανική Κριμαία συγκεντρώθηκαν και απαίτησαν να διεξάγουν οι Αρχές ένα λαϊκό δημοψήφισμα για το αν η χερσόνησος θα πρέπει να ενταχθεί στην Ρωσική Ομοσπονδία. Η ειρωνεία είναι ότι στην Ρωσία δεν επιτρέπονται ούτε τέτοιες συγκεντρώσεις ούτε τέτοια δημοψηφίσματα. Όταν η ψηφοφορία όντως έλαβε χώρα στις 16 Μαρτίου, ο τίτλος που αποτύπωσε καλύτερα την στιγμή ήταν από το Onion [1]: «Ψηφοφόροι τής Κριμαίας συγκινημένοι για την άσκηση της δημοκρατίας για τελευταία φορά».

Άνθρωποι περνούν μπροστά από μια τοιχογραφία που δείχνει έναν χάρτη τής Κριμαίας στα ρωσικά εθνικά χρώματα, στις 25 Μαρτίου 2014. (Artur Bainozarov / Courtesy Reuters)

Η παρωδία δημοψηφίσματος πραγματοποιήθηκε υπό την απειλή των όπλων. Προήδρευαν ένοπλοι ενδεδυμένοι με συνήθεις, αλλά χωρίς διακριτικά στολές. Δεν υπήρξε αιματοχυσία, αλλά δεν ήταν και ελεύθερο δημοψήφισμα. Καθώς τα αποτελέσματα ανακοινώνονταν, πολλοί από τα 2,5 εκατομμύρια πολίτες της Κριμαίας έκλαιγαν: Μερικοί από χαρά, καθώς τυλίγονταν με ρωσικές σημαίες και τραγουδούσαν τον άλλοτε σοβιετικό- και τώρα ρωσικό- ύμνο, κι άλλοι από ταπείνωση που παραδόθηκαν σαν δουλοπάροικοι σε έναν νέο αφέντη - τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Σε τροχιά μετωπικής ρήξης Δύση - Ρωσία

Σε φάση δραματικής κλιμάκωσης, με απρόβλεπτες συνέπειες στη διεθνή τάξη πραγμάτων, εισέρχεται η κρίση στην Ουκρανία, ύστερα από την απόφαση του Κιέβου να ζητήσει την ένταξη της χώρας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, επικαλούμενο «εισβολή» ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων σε ουκρανικά εδάφη.



Μία ημέρα μετά τη θεαματική προέλαση ρωσόφωνων αυτονομιστών στην Αζοφική Θάλασσα, ο πρωθυπουργός της χώρας, Αρσένι Γιάτσενιουκ, ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει από το Κοινοβούλιο «να ψηφίσει νόμο που θα καταργεί το αδέσμευτο καθεστώς του ουκρανικού κράτους και θα εγκαινιάσει τη διαδικασία για την ένταξή του στο ΝΑΤΟ».

Θερμά επεισόδια Ψυχρού Πολέμου

Ενώ η κρίση στην ανατολική Ουκρανία είχε ήδη δημιουργήσει ατμόσφαιρα δεύτερου Ψυχρού Πολέμου στις σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Δύσης, η πτώση του αεροπλάνου των μαλαισιανών αερογραμμών ήρθε να ενισχύσει αυτή την αίσθηση, ανασύροντας αναμνήσεις από τις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Αν επιβεβαιωθεί ότι το μοιραίο Μπόινγκ κατερρίφθη σκόπιμα -είτε βάσει σχεδίου είτε ύστερα από τραγικό λάθος μιας εκ των εμπλεκόμενων πλευρών- τότε θα πρόκειται για το τέταρτο ανάλογο περιστατικό σε ισάριθμες δεκαετίες.



Στις 20 Απριλίου του 1978, η αεράμυνα της Σοβιετικής Ενωσης άνοιξε πυρ εναντίον της πτήσης των κορεατικών αερογραμμών KAL 902, κοντά στο Μουρμάνσκ, καθώς το ύποπτο αεροσκάφος είχε παραβιάσει τον σοβιετικό εναέριο χώρο και αρνούνταν να απαντήσει στα σήματα των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Το αεροπλάνο χτυπήθηκε και έκανε αναγκαστική προσγείωση σε παγωμένη λίμνη, κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία, ενώ δύο από τους 97 επιβάτες έχασαν τη ζωή τους από τα εχθρικά πυρά.

Το ειρηνευτικό σχέδιο του Ποροσένκο στον Πούτιν

Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο παρουσίασε την Πέμπτη, στον Βλαντίμιρ Πούτιν το ειρηνευτικό σχέδιό του για τις φιλορωσικές ανατολικές περιοχές, αλλά διαμαρτυρήθηκε για μια εισβολή ρωσικών αρμάτων μάχης που είπε πως έγινε στην Ουκρανία κατά την πρώτη «ουσιαστική» συνάντησή τους.

"Ο ουκρανός πρόεδρος παρουσίασε στον Βλαντίμιρ Πούτιν το σχέδιό του για την επίλυση της κατάστασης στη νοτιοανατολική Ουκρανία", δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ.

Στρατηγική του μελανιού της Ρωσία στην Ουκρανία

Ξεχασμένη τώρα σε μεγάλο βαθμό ή υποβιβασμένη στην κατηγορία της αρχαίας σχεδόν ιστορίας, η στρατηγική του μελανιού (ink-spot) ήταν στο φόρτε της όταν οι ΗΠΑ διεξήγαν τις πολεμικές εκστρατείες τους στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Η στρατηγική αυτή υιοθετήθηκε από τους Αμερικανούς εμπειρογνώμονες ως απάντηση στο πρόβλημα του ελέγχου αχανών εκτάσεων και στις δύο χώρες, που σπαράσσονταν από τον εμφύλιο πόλεμο ή από τρομοκρατικές ενέργειες. Η στρατηγική αυτή αφορά τη δημιουργία σειράς οχυρών όπου αποκαθίστανται η κανονική ζωή και η κυβερνητική δραστηριότητα. Αυτά τα οχυρά, ασφαλισμένα από στρατιωτικό προσωπικό και αστυνομία, καθιερώνουν ζώνες ασφαλείας γύρω τους. Οι αντάρτες σταδιακά διώκονται από αυτές τις ζώνες ή εξαλείφονται, και όπως οι κηλίδες μελανιού στο χαρτί, οι ζώνες ασφαλείας επεκτείνονται και διευρύνουν την περίμετρο ασφαλείας περαιτέρω, μέχρι να συγχωνευθούν οι κηλίδες σε μια μεγάλη περιοχή.

«Σχίσμα» των Ορθοδόξων Ρωσίας και Ουκρανίας λόγω της κρίσης

Οι πατριάρχες των δύο χωρών «χώρισαν» τα ποίμνιά τους δίνοντας εθνικό περιεχόμενο στα αναστάσιμα μηνύματα που απηύθυναν στους πιστούς.

O πατριάρχης της ρωσικής ορθόδοξης Εκκλησίας, Κύριλλος, κάλεσε σήμερα τους πιστούς να προσευχηθούν προκειμένου κανείς να μη μπορέσει «να καταστρέψει την Αγία Ρωσία» αποσπώντας της την Ουκρανία, ενώ υπογράμμισε ότι όλες οι απόπειρες που έγιναν κατά το παρελθόν απέτυχαν, κατά τη διάρκεια μιας λειτουργίας το Μεγάλο Σάββατο.

Κίεβο: Η Ρωσία αποσύρει σταδιακά τα στρατεύματα

Η Ρωσία «αποσύρει σταδιακά» τα στρατεύματά της που είχαν αναπτυχθεί στα σύνορα της Ουκρανίας, δήλωσε σήμερα εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας, ο οποίος είχε εκφράσει φόβους για εισβολή στο ανατολικό τμήμα της χώρας του, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία.

Φωτογραφία: Reuters"Όι ρωσικές δυνάμεις αποσύρονται σταδιακά από τα σύνορα", δήλωσε ο εκπρόσωπος Ολεξι Ντμιτρασκίφσκι. "Αυτό μπορεί να έχει σχέση με την ανάγκη να εξασφαλιστεί μια αλλαγή φρουράς. Μια άλλη εκδοχή είναι ότι η σταδιακή αυτή αποχώρηση συνδέεται με τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ρωσίας και των ΗΠΑ" που διεξήχθησαν χθες βράδυ στο Παρίσι ανάμεσα στους επικεφαλής της ρωσικής και της αμερικανικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ και Τζον Κέρι.

Παρατηρώντας τη νίκη τής Μόσχας

Με μια φαινομενικά απρόθυμη παραχώρηση προς τις Δυτικές απαιτήσεις, η Ρωσία συμφώνησε στις 21 Μαρτίου για μια αποστολή διεθνών παρατηρητών τού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στην Ουκρανία (μη συμπεριλαμβανομένης της Κριμαία). Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη έχουν από καιρό υποστηρίξει μια τέτοια αποστολή. Μόλις τρεις ημέρες νωρίτερα, στις 18 Μαρτίου, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, συμφώνησε [1] με την εκτίμηση της Γερμανίδας καγκελαρίου, Άνγκελα Μέρκελ, ότι οι εν λόγω παρατηρητές ήταν «ζωτικής σημασίας».

Ένας άνδρας τής Αποστολής Παρατηρητών τής Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νότια Οσετία. (Courtesy Reuters)

Σε αντίθεση με τα φαινόμενα, όμως, η Μόσχα έχει πιθανότατα κερδίσει αυτόν τον τελευταίο γύρο τής κρίσης. Η Δύση έχει παρερμηνεύει σοβαρά τις πιθανές επιπτώσεις που θα έχουν στην Ουκρανία οι διεθνείς παρατηρητές. Οι τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν δείξει ότι οι αποστολές παρατήρησης - είτε στην Αμπχαζία, στο Κοσσυφοπέδιο ή στην Υπερδνειστερία - έχουν την τάση να παράγουν «πάγωμα των συγκρούσεων» γεγονός που δίνει το πλεονέκτημα στους αυτονομιστές και στους ξένους προστάτες τους. Η αποστολή τού ΟΗΕ ή του ΟΑΣΕ στην Ουκρανία σχεδόν με βεβαιότητα θα ενισχύσει την Μόσχα εις βάρος τού Κιέβου.

Αντιδρά το ΝΑΤΟ στην ανάπτυξη ρωσικών δυνάμεων

Η ρωσική σημαία κυματίζει τώρα σε 189 ουκρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Κριμαία, ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, δύο ημέρες αφότου ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε νόμους που ολοκληρώνουν την προσάρτηση αυτής της χερσονήσου της Μαύρης Θάλασσας από τη Ρωσία. Την ίδια ώρα το ΝΑΤΟ ανησυχεί πως η Ρωσία έχει αναπτύξει μεγάλη δύναμη στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας.

Λαβρόφ και Κέρι στην κατοικία του Ρώσου πρέσβη στο ΠαρίσΦωτογραφία: Reuters"Η σημαία της Ρωσικής Ομοσπονδίας υψώθηκε σε 189 στρατιωτικές μονάδες και θεσμούς των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων που στάθμευαν στο έδαφος της Δημοκρατίας της Κριμαίας", αναφέρει σε δήλωσή του το υπουργείο, την οποία επικαλείται το πρακτορείο ειδήσεων RIA.

H Ρωσία συμμορφώνεται με τις διεθνείς συμφωνίες για τον περιορισμό του αριθμού των στρατιωτών κοντά στα σύνορα της χώρας με την Ουκρανία, δήλωσε σήμερα ο Ανατόλι Αντόνοφ, υφυπουργός Άμυνας. «Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας συμμορφώνεται με όλες τις διεθνείς συμφωνίες που περιορίζουν τον αριθμό των στρατευμάτων στις περιοχές που συνορεύουν με την Ουκρανία», δήλωσε ο Αντόνοφ όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων  Ίταρ-Τας.

ΝΑΤΟ

Φωτογραφία αρχείουΟ ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ δήλωσε πως η Ρωσία έχει αναπτύξει μια μεγάλη δύναμη στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας και πρόσθεσε πως ανησυχεί ότι η δύναμη αυτή μπορεί να αποτελέσει απειλή για την Υπερδνειστερία, την αυτονομιστική περιοχή της Μολδαβίας.

Ο Β. Πούτιν επικύρωσε τον νόμο για ένταξη της Κριμαίας

Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε σήμερα τον νόμο ο οποίος ολοκληρώνει την διαδικασία ένταξης της Κριμαίας στη Ρωσική Ομοσπονδία, αψηφώντας τους δυτικούς ηγέτες οι οποίοι επιμένουν ότι η χερσόνησος της Μαύρης Θάλασσας παραμένει έδαφος της Ουκρανίας.

Σε μία τελετή στο Κρεμλίνο, η οποία αναμεταδόθηκε απευθείας τηλεοπτικά, ο Πούτιν υπέγραψε το νόμο ο οποίος επικυρώνει τη συνθήκη με την οποία η Κριμαία εντάσσεται στη Ρωσία, καθώς και ένα νόμο με τον οποίο δημιουργούνται δύο νέες διοικητικές περιφέρειες της Ρωσικής Ομοσπονδίας, η Κριμαία και η Σεβαστούπολη.

Πούτιν: Σύμφωνο με τον ΟΗΕ το δημοψήφισμα, δεν το αναγνωρίζει το ΝΑΤΟ

 

Ο Ρώσος πρόεδρος και ο γενικός γραμματέας συζήτησαν το θέμα του δημοψηφίσματος και "ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπογράμμισε ότι η απόφαση για το δημοψήφισμα είναι απολύτως σύμφωνη με τις αρχές του διεθνούς δικαίου και της Χάρτας του ΟΗΕ" αναφέρεται στην ανακοίνωση που εξέδωσε το Κρεμλίνο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί κανονικά, όπως ήταν προγραμματισμένο. Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Γκενάντι Γκατίλοφ χαρακτήρισε "απαράδεκτο" το προσχέδιο ψηφίσματος που προωθούν οι ΗΠΑ στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το θέμα της Κριμαίας. "Το βασικό είναι ότι αυτό το προσχέδιο ζητά να απορριφθούν τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος στην Κριμαία. Για το λόγο αυτό, όπως είναι φυσικό, για εμάς είναι απαράδεκτο" είπε ο Γκατίλοφ, σύμφωνα με το πρακτορείο Ιντερφάξ. Η Ρωσία «δεν σκοπεύει να επέμβει στη νοτιοανατολική Ουκρανία», διαβεβαίωσε σήμερα από το Λονδίνο ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, έπειτα από τη συνάντηση που είχε με τον αμερικανό ομόλογό του Τζον Κέρι. «Η Ρωσία δεν σκοπεύει να επέμβει στη νοτιοανατολική Ουκρανία με την πρόφαση των δικαιωμάτων των Ρώσων, των Ούγγρων, των Βούλγαρων και των Ουκρανών τα οποία πρέπει να προστατευθούν», δήλωσε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Το παιχνίδι τού Πούτιν

Πριν από μια εβδομάδα, έγραψα ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν θα πρέπει να έχει χάσει «όλη την γεωπολιτική του λογική» [1] αν προσπαθήσει να «κόψει κομμάτια τής Ουκρανίας», όπως η Κριμαία. Εάν τα γεγονότα αυτού του Σαββατοκύριακου αποτελούν μια οποιαδήποτε ένδειξη, όντως την έχει χάσει. Ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Κριμαία, και ο Πούτιν έχει δηλώσει το δικαίωμά του να τα κρατήσει «στο έδαφος της Ουκρανίας μέχρι οι κοινωνικο-πολιτικές συνθήκες στην εν λόγω χώρα ομαλοποιηθούν [2]». Με άλλα λόγια, ο Πούτιν υποστήριξε ότι μπορεί να στείλει ρωσικές ένοπλες δυνάμεις οπουδήποτε στην χώρα, όχι μόνο στην Κριμαία, και ότι μπορεί να τις αφήσει εκεί μέχρι να ικανοποιηθεί ο ορισμός του περί ομαλοποίησης– κάτι που θα μπορούσε να μην γίνει ποτέ.

Ρωσικό τεθωρακισμένο έξω από ουκρανικό συνοριακό φυλάκιο στην κριμαϊκή πόλη Μπαλακλάβα. Την 1η Μαρτίου 2014. (Baz Ratner / Courtesy Reuters)

Η διεθνής κοινότητα, ξαφνιασμένη από την κίνηση του Πούτιν, πρέπει τώρα να προσπαθήσει να καταπιαστεί με το γιατί έκανε ό, τι έκανε και με το τι θα επακολουθήσει. Το ερώτημα γιατί εισέβαλε Κριμαία είναι περίπλοκο. Λίγο πριν από την κίνηση, οι ειδικοί ήταν επιφυλακτικοί σχετικά με την αποφασιστικότητά του. Με την εισβολή στην Ουκρανία, όπως έλεγε το σκεπτικό, ο Πούτιν θα ξεκινούσε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο με την Δύση, ακριβώς την στιγμή που η Ρωσία (και η στάσιμη οικονομία της) χρειάζεται καλές σχέσεις με τον κόσμο. Και η προσάρτηση των νοτιοανατολικών τής Ουκρανίας, ειδικότερα, θα σήμαινε την απόκτηση μιας σκουριασμένης βιομηχανικής ζώνης και εκατοντάδων ζημιογόνων ανθρακωρυχείων. Ακόμη περισσότερο, θα προκαλούσε την αντίσταση των Τατάρων τής Κριμαίας και μπορεί να οδηγούσε σε επακόλουθη ριζοσπαστικοποίηση ορισμένων εντός τής κοινότητας. Τέλος, η μονομερής προσάρτηση των εδαφών που κατοικούνται από εθνοτικούς Ρώσους στην Κριμαία θα μπορούσε να προκαλέσει παρόμοιες κινήσεις εναντίον της Ρωσίας. Η Κίνα, για παράδειγμα, μπορεί να ενδιαφέρεται για τμήματα της ρωσικής Άπω Ανατολής που έχουν μεγάλους πληθυσμούς Κινέζων μεταναστών.