Η έκθεση του ΝΑΤΟ στην Αν. Ευρώπη

Κάθε χρόνο, η Εσθονία διεξάγει ειδικές στρατιωτικές ασκήσεις που ονομάζονται Ανοιξιάτικη Καταιγίδα (Spring Storm). Οι ασκήσεις είναι για εκείνους τους στρατιώτες που μόλις έχουν ολοκληρώσει την θητεία τους. Αυτό είναι το event αποφοίτησης.

Αλλά από την στιγμή που η Ρωσία εισέβαλε σε μέρη της Ουκρανίας το 2014, η Spring Storm έχει πάρει μια πολύ πιο μεγάλη σημασία. Οι ασκήσεις τώρα αφορούν την προβολή επίδειξης δύναμης και εμπιστοσύνης, με μια αυξημένη συμμετοχή του ΝΑΤΟ και συμμάχων εκτός ΝΑΤΟ.

Αλλαγή παλίρροιας: Το ενισχυόμενο οχυρό της Ρωσίας στην Μαύρη Θάλασσα

Ρωσικά πολεμικά πλοία στην διάρκεια μιας πρόβας για την παρέλαση της Ημέρας του Ναυτικού στην Σεβαστούπολη της Κριμαίας, στις 24 Ιουλίου 2015. PAVEL REBROV / REUTERS

Μόλις πριν από δύο χρόνια, όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία [1], το ΝΑΤΟ [2] είδε την αδύναμη, 25 χρονών παλαιά προσπάθειά του να σφυρηλατήσει μια συνεργασία με την Ανατολική Δύναμη να διαλύεται εν μια νυκτί. Από τότε, για να ανταποκριθεί στο επικίνδυνες νέο κλίμα ασφάλειας της Ευρώπης, το ΝΑΤΟ έβλεπε προς τις βαλτικές χώρες [3] όπου η Ρωσία έχει εντείνει το παιχνίδι μέσω αεροπορικών επιδρομών και κινητοποιήσεων των στρατευμάτων της. Ωστόσο, με το να επικεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των προσπαθειών του στην βορειοανατολική Ευρώπη [4], το ΝΑΤΟ διατρέχει τον κίνδυνο να χάσει την εποπτεία του στην Μαύρη Θάλασσα [5] -μια περιοχή που επίσης έχει δει ρωσική επιθετικότητα και είναι έτοιμη για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στα χρόνια που έρχονται.

Η ήσυχη στρατιωτική επανάσταση της Ρωσίας

Η επεκτατική πολιτική του Putin στην γειτονιά της Ρωσίας υποστηρίζεται από έναν ισορροπημένο και επαγγελματικό στρατό χάρη στις πιο σημαντικές στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις της Ρωσίας από τη δεκαετία του 1930.

Ο Gustav Gressel του ECFR, υποστηρίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις ξεκίνησαν ως απάντηση στην αδέξια εισβολή στη Γεωργία το 2008, έχοντας αφήσει την Ρωσία με έναν στρατό που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε από τους γείτονές της, εάν αυτοί απομονωθούν από τους δυτικούς συμμάχους τους, αν και αμφισβητεί την ρωσική ικανότητα στη Συρία.

Η επόμενη κατάκτηση του Πούτιν

Ένα ιρακινό ελικόπτερο πετά πάνω από στρατιωτικά οχήματα στην Husaybah, στην επαρχία Ανμπάρ, στις 22 Ιουλίου 2015. REUTERS

Απογοητευμένο με την αργή πρόοδο των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους (επίσης γνωστού ως ISIS), το Ιράκ φλερτάρει με την ιδέα να κάνει την Ρωσία τον κύριο εταίρο του στη μάχη. Ο ιρακινός στρατός ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι είχε συνάψει μια συμφωνία ανταλλαγής πληροφοριών [2] με το Ιράν, την Ρωσία και την Συρία. Ο Haider al-Abadi, ο πρωθυπουργός του Ιράκ, δήλωσε πρόσφατα ότι είναι ανοικτός στην ιδέα [3] να επιτρέψει ρωσικές αεροπορικές επιδρομές στο Ιράκ. Και ο με μεγάλη επιρροή Σιίτης κληρικός Αγιατολάχ Αλί αλ-Σιστανί έκανε έκκληση για μεγαλύτερη διεθνή συμμετοχή [4] στην καταπολέμηση του ISIS, υπαινισσόμενος ότι, επίσης, θα επιθυμούσε την υποστήριξη της Ρωσίας.

Οι ρωσικοί βομβαρδισμοί περιπλέκουν το Συριακό

Ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν κλιμάκωσε απότομα την αναμέτρησή του με τη Δύση για την άσκηση επιρροής στη Μέση Ανατολή την Τετάρτη, καθώς Ρώσοι πιλότοι άρχισαν τους πρώτους αεροπορικούς βομβαρδισμούς επί συριακού εδάφους.

• 

Κάτοικοι της συριακής πόλης Ταλμπισέχ, στην επαρχία Χομς, σπεύδουν σε περιοχή που βομβαρδίστηκε από ρωσικά μαχητικά αεροπλάνα την περασμένη Τετάρτη, πρώτη ημέρα της ανοιχτής στρατιωτικής εμπλοκής της Ρωσίας στον συριακό εμφύλιο.

Ρώσοι αξιωματούχοι και αναλυτές εμφάνισαν αυτή την κίνηση ως προσπάθεια αποδυνάμωσης του «Ισλαμικού Κράτους» και διάσωσης του Σύρου προέδρου Μπασάρ Ασαντ, του κυριότερου συμμάχου της Μόσχας στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο η Χομς, βασικό θέατρο των ρωσικών βομβαρδισμών, δεν βρίσκεται υπό τον έλεγχο του «Ισλαμικού Κράτους», γεγονός που οδήγησε τις ΗΠΑ, αλλά και τη Γαλλία, να υποστηρίξουν πως άλλοι ήταν οι πραγματικοί στόχοι της ρωσικής στρατιωτικής επέμβασης. Σε κάθε περίπτωση, η ρωσική ανάμειξη είναι πολύ πιθανό να παρατείνει και να περιπλέξει ακόμη περισσότερο τον πόλεμο, διατηρώντας τον Ασαντ στην εξουσία και προσθέτοντας τον ρωσικό παράγοντα στο ήδη περίπλοκο παζλ των πολυάριθμων ανταγωνιστικών δυνάμεων που δραστηριοποιούνται στη Συρία.

Ρωσικά «φτερά» στη Συρία: Τι αεροπορική δύναμη διαθέτει η Ρωσία στη χώρα και τι μπορεί να κάνει

Καθώς αεροσκάφη της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας έχουν αναλάβει δράση στη Συρία στηρίζοντας το καθεστώς Άσαντ, ενώ ιρανικές δυνάμεις πλαισιώνουν τον συριακό στρατό, εν όψει ευρείας κλίμακας χερσαίας επιχείρησης, ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα καμπή, με τον κόσμο να παρακολουθεί με ανησυχία, καθώς στην πολυετή σύγκρουση φαίνονται να συμμετέχουν πλέον πολλές δυνάμεις – και δεν φαίνεται να είναι απόλυτα ξεκάθαρο το ποιος χτυπάει ποιον και ποιον όχι, κάτι που αποτελεί εκ των πραγμάτων «συνταγή» η οποία μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα.

Τι προσπαθεί η Ρωσία στη Συρία;

Εδώ και αρκετό καιρό, η Ρωσία έχει επενδύσει σημαντικές διπλωματικές προσπάθειες για να αναβιώσει τον διάλογο μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών στη Συρία. Υπό την εγγύηση της Μόσχας πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν δύο συναντήσεις μεταξύ των πλευρών και σύντομα πρόκειται να λάβουν χώρα περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Επιπλέον, ενώ συνεχίζει να υποστηρίζει το καθεστώς Assad, η Ρωσία βρίσκεται επίσης σε στενή επαφή με τη συριακή αντιπολίτευση, τους Άραβες εθνικούς ηγέτες, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα ευρωπαϊκά έθνη προκειμένου να προωθήσει μια διαδικασία που θα μπορούσε ίσως, με τη συνεργασία των Ηνωμένων Εθνών, να βοηθήσει στον τερματισμό της κρίσης. Παράλληλα, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι προσχωρεί στην μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους. Αυτές οι κινήσεις θα πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των προσπαθειών της Ρωσίας, τόσο να ανακτήσει την παρουσία της στη Μέση Ανατολή, η οποία υπονομεύθηκε τα τελευταία χρόνια, όσο και να αυξήσει την αυτοπεποίθησή της στη διεθνή αρένα έναντι της Δύσης, κυρίως σχετικά με την κρίση στην Ουκρανία. 

Υπερ-αεροπλανοφόρο για το ρωσικό ναυτικό. Αμφιβολίες για το κατά πόσον κάτι τέτοιο είναι εφικτό από τη Δύση

Σχέδια για τη ναυπήγηση ενός «supercarrier» - υπεραεροπλανοφόρου, όπως αυτά του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού- ανακοίνωσε ο επικεφαλής του ρωσικού ναυτικού, το οποίο θα υπερβαίνει τους 85.000 τόνους, ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Jane's, οι ισχυρισμοί του ναυάρχου Βίκτορ Τσίρκοφ έχουν γίνει δεκτοί με σκεπτικισμό από αναλυτές, τόσο από τη Δύση όσο και από την Ανατολή.

Πολλοί είναι αυτοί που εκφράζουν αμφιβολίες όσον αφορά στο πόσο ρεαλιστικό θα ήταν κάτι τέτοιο, δεδομένης της παρούσας κατάστασης της ρωσικής ναυπηγικής βιομηχανίας και της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας εν γένει. 

Μήνυμα στους Αγγλους με το... Γρίβα έστειλε μέσω Κύπρου ο Πούτιν

Με δικά του έξοδα ο Πρόεδρος Πούτιν χάρισε δύο δώρα με ιδιαίτερο συμβολισμό στον Κύπριο πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, κατά την επίσκεψη του τελευταίου στη Μόσχα.

Το πρώτο είναι μια σπάνια εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας, που κλάπηκε από την Κύπρο και αγοράστηκε από συλλέκτη στη Ρωσία και το δεύτερο ένα δακτυλογραφημένο κείμενο της διαταγής, που εξέδωσε ο αρχηγός της ΕΟΚΑ, Γεώργιος Γρίβας «Διγενής», για τερματισμό του αγώνα κατά των Άγγλων το 1959 όταν βρέθηκε η πολιτική λύση στο κυπριακό.

Ο Πούτιν και το απομονωμένο βασίλειο: Γιατί οι κυρώσεις φέρνουν την Μόσχα και την Πιονγκγιάνγκ πιο κοντά

Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ-Ουν, χαιρετά τον κόσμο στην διάρκεια παρέλασης για την 60ή επέτειο από την ανακωχή του Πολέμου της Κορέας, στην Πιονγκγιάνγκ, στις 27 Ιουλίου 2013. (Jason Lee/Reuters)

Αν οι φήμες αληθεύουν, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ-Ουν, θα επισκεφθεί την Ρωσία [1] τον Μάιο κατά την διάρκεια μιας τελετής για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Μόσχα. Ο Ρώσος πρεσβευτής στην Βόρεια Κορέα, Alexander Matsegora, επιβεβαίωσε επίσης πρόσφατα [2] ότι «ο Κιμ Γιονγκ -Ουν και ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανταλλάσσουν μηνύματα τακτικά». Επιφανειακά φαίνεται ότι μια αναζωογονημένη συμμαχία μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Κορέας θα ήταν πιθανή. Παρατηρώντας αυτήν την τάση, πολλοί στρατηγικοί αναλυτές έχουν υποστηρίξει ότι τα συμφέροντα της Ρωσίας στην Βόρεια Κορέα είναι κατά κύριο λόγο οικονομικά [3], συμπεριλαμβανομένου ενός διηπειρωτικού σιδηροδρόμου και του αγωγού φυσικού αερίου που θα περνάει από την χώρα. Αλλά αυτός ο χαριεντισμός της Ρωσίας με την Βόρεια Κορέα ταιριάζει επίσης σ’ ένα γεωπολιτικό σχήμα που θυμίζει τις πρώτες ημέρες του Ψυχρού Πολέμου: Ο μεγάλος ανταγωνισμός ισχύος με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι εκείνος που κατευθύνει την στρατηγική της Ρωσίας για την Βόρεια Κορέα, ενώ η διπλωματική αβρότητα μεταξύ αυτών των πρώην κομμουνιστικών συμμάχων μεταμφιέζει τα αληθινά κίνητρα της Ρωσίας.

Το αναθεωρημένο στρατιωτικό δόγμα της Ρωσίας

Η ρωσική κυβέρνηση δημοσίευσε ένα νέο Στρατιωτικό Δόγμα στις 26 Δεκεμβρίου 2014, σε μια αναθεώρηση της προηγούμενης έκδοσης του 2010. Δεδομένης της επιδείνωσης στις σχέσεις μεταξύ Μόσχας και της Δύσης μετά από την ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας, και την επακόλουθη διαμάχη στην Ουκρανία, το αναθεωρημένο έγγραφο ήταν αξιοσημείωτο ίσως περισσότερο για τον συγκριτικά μετρημένο τόνο και λιγότερο για ενδεχόμενο αποκαλυπτικό περιεχόμενο. Ωστόσο, παρέχει μια εικόνα των ανησυχιών ασφαλείας της κυβέρνησης και τα μέσα με τα οποία η ηγεσία της Ρωσίας σκοπεύει να τις αντιμετωπίσει.

Η αντιμετώπιση του ΝΑΤΟ παραμένει βασικός στρατιωτικός κίνδυνος στα μάτια της Μόσχας, όπως και αυτό που θεωρεί ως την αμερικανική εξέλιξη των “στρατηγικών συστημάτων μη πυρηνικών όπλων” και την συνδεδεμένη έννοι του Prompt Global Strike. Η ανάπτυξη της πυραυλικής άμυνας από το ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, αναδεικνύεται επίσης ξανά ως “αποσταθεροποίηση”. Η φαινομενική ανάπτυξη και δοκιμή ενός πυραύλου εδάφους της Ρωσίας με μια σειρά που παραβιάζει την ενδάμεση συνθήκη πυρηνικών δυνάμεων, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μέρος μιας αντίθεσης σε αυτό που το ρωσικό καθεστώς θεωρεί ως αμυντική απειλή των βαλλιστικών πυραύλων.

Νέος Ψυχρός Πόλεμος προ των Πυλών : Όταν η Ρωσική Αρκούδα βρυχάται κάνοντας επιδρομές κοντά στο Ηνωμένο Βασίλειο

Η κρίση της Ουκρανίας έχει φέρει Δύση και Ρωσία στα πρόθυρα μιας επικίνδυνης αντιπαράθεσης, μιας επιστροφής στο Ψυχρό Πόλεμο με απρόβλεπτες επιπτώσεις τόσο για την ευρωπαϊκή όσο και για την παγκόσμια ασφάλεια. 

Η κατάσταση είναι τεταμένη και Βλαντιμίρ Πούτιν πήρε άμεσα θέση χαρακτηρίζοντας ως αυταπάτη την πεποίθηση άλλων χωρών ότι μπορούν να έχουν στρατιωτική υπέροχη έναντι της Ρωσίας.

Η Ρωσία χρειάζεται το Συμβούλιο της Ευρώπης;

Οι Ρώσοι ηγέτες δήλωσαν πως εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποχωρήσουν το 2016 από το Συμβούλιο της Ευρώπης, ύστερα από μια ψηφοφορία που έλαβε χώρα την προηγούμενη εβδομάδα για την διατήρηση σε αναστολή των προνομίων ψήφου της Ρωσίας στην κοινοβουλευτική συνέλευση του σώματος, το οποίο συνέβη αμέσως μετά την προσάρτηση της Κριμαίας. Η Ρωσία είναι μέλος του διεθνούς σώματος, το οποίο επικεντρώνεται στην θέσπιση προτύπων, την υπεράσπιση δικαιωμάτων και την προώθηση του κράτους δικαίου, από το 1996 και για τώρα, θα συνεχίσει να συμμετέχει στις δομές του Συμβουλίου, όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Εάν η Ρωσία συνεχίσει με τις απειλές της να εγκαταλείψει το Συμβούλιο ωστόσο, πώς θα επηρεαστεί η θέση της παγκοσμίως; Ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτής της απόφασης για τους κανονικούς Ρώσους; Ζητήσαμε από τους ειδικούς του Carnegie να μοιραστούν τις σκέψεις τους.