Η Κίνα θα ωφεληθεί περισσότερο από το Brexit

Εμπιστευτείτε τους Κινέζους διεθνείς εμπειρογνώμονες του σήμερα για να εξετάσουν τα ζητήματα μέσα από το πρίσμα του κινεζικού συμφέροντος πρώτα. Αυτή η ειδική έκδοση του China Analysis εξετάζει τα πρώτα σχόλια που δημοσιεύθηκαν στην Κίνα στον απόηχο του Brexit. Οι συγγραφείς υποδηλώνουν ότι οι περισσότερες από τις ζημιές που θα προκαλέσει το Brexit, θα πλήξουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ή το Ηνωμένο Βασίλειο, ή και τα δύο, ενώ η Κίνα θα αποκομίσει τα περισσότερα οφέλη.

Γιατί η Κίνα δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα του χρέους της

Για πολύ καιρό επιβίωνε ένα στερεότυπο για την οικονομία της Κίνας: πως εάν η ανάπτυξη επιβραδυνόταν σημαντικά οι συνετοί τεχνοκράτες του Πεκίνου θα μπορούσαν πάντα να τη στηρίζουν με δημοσιονομικά μέτρα και να κρατούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας εν ζωή. Σε συνδυασμό με τα αισιόδοξα επίσημα στοιχεία για τα ελλείμματα, το επιχείρημα αυτό ακουγόταν για λίγο καιρό καθησυχαστικό.

Το Δίκαιο της Θάλασσας, η Κίνα και η παγκόσμια τάξη

Όσο πιο ισχυρή γίνεται η Κίνα, τόσο πιο σημαντικό είναι το ερώτημα του εάν θα είναι μια παγκόσμια δύναμη που ασκεί την δύναμή της με υπευθυνότητα. Η απόφαση εναντίον της Κίνας από το διαιτητικό δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών, φέρνει αυτό το ερώτημα στο επίκεντρο. Το Πεκίνο μποϊκόταρε τη διαδικασία και έχει απορρίψει την απόφαση. Με την ευκαιρία, η Σύνοδος Κορυφής ΕΕ-Κίνας ξεκίνησε την ημέρα που εκδόθηκε η απόφαση. Τώρα εναπόκειται στους ηγέτες της ΕΕ να πείσουν τους Κινέζους ομολόγους τους ότι είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της παγκόσμιας τάξης, το Πεκίνο να υποστηρίζει τους κανόνες από τους οποίους έχει επωφεληθεί για δεκαετίες.

Σε φάση συνεχούς επιβράδυνσης η Κίνα

Τα καθησυχαστικά στοιχεία για την ανάπτυξη, που παρουσίασε την Τρίτη η Κίνα, δεν πρόκειται να καλμάρουν τους νευρικούς επενδυτές. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε η κινεζική κυβέρνηση, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη αναπτύχθηκε με ρυθμό 6,9% τη χρονιά που πέρασε, δηλαδή ακριβώς όσο είχε προβλεφθεί. Το γεγονός αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με την παγκόσμια υποχώρηση των αγορών που προκλήθηκε από την Κίνα. Παράλληλα, τα επίσημα στατιστικά στοιχεία δεν θα κάμψουν την ανησυχία των επενδυτών σχετικά με την υποτίμηση του γουάν και με το διαρκώς διογκούμενο χρέος της χώρας.

«Θύελλα» στην Κίνα: Πτώση χωρίς σταματημό στο κινεζικό χρηματιστήριο

Μπορεί στα δυτικά ΜΜΕ να είναι το ελληνικό ζήτημα το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο ως κίνδυνος για τη διεθνή οικονομία, ωστόσο όλο και περισσότεροι στρέφουν το βλέμμα τους στην Κίνα, όπου αυτό που ξεκίνησε τον Ιούνιο ως μια συνεχιζόμενη πτώση στο χρηματιστήριο έχει εξελιχθεί σε μια πραγματική «θύελλα», που προκαλεί έντονες ανησυχίες σε όλο τον κόσμο.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα των Financial Times, η πτώση συνεχίζεται και την Τρίτη. Σύμφωνα με τους Securities Times (Shenzhen Stock Exchange) 760 εταιρείες- πάνω από το 1/4 των «A-share» εταιρειών στα χρηματιστήρια της Σαγκάης και του Σενζέν- έχουν παύσει το trading από την προηγούμενη εβδομάδα, με αποτέλεσμα το «πάγωμα» equity (συνολικής αξίας μετοχών) ύψους 1,4 τρισ. δολαρίων, βάσει υπολογισμών του Bloomberg- δηλαδή σχεδόν του 1/5 της συνολικής αξίας του κινεζικού χρηματιστηρίου.

Κίνα, ο υπερ-επενδυτής με τις γεμάτες τσέπες

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζακ Λιου και ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης Γουάνγκ Γιανγκ σε οικονομικό φόρουμ στην Ουάσιγκτον

Μια δήλωση του επικεφαλής της Ενωσης των Κινέζων Βιομηχάνων στην αίθουσα υποδοχής του Δημαρχείου του Αμβούργου το πρωί της Παρασκευής 19 Ιουνίου άφησε εμβρόντητους τους γερμανούς επιχειρηματίες που είχαν προσκαλέσει και φιλοξενούσαν την πολυμελή κινεζική ομάδα. «Δεν με εκπλήσσει τίποτε από όσα ακούω για την Κίνα, αλλά αυτό ήταν υπερβολικό, εξωφρενικό» δήλωσε ο εκπρόσωπος μεγάλης σιδηροβιομηχανίας του Ρουρ που βρισκόταν στην αίθουσα. Ο κινέζος βιομήχανος - ένας 60άρης και κομματικό στέλεχος του ΚΚΚ, όπως μαρτυρούσε το σήμα που φορούσε στο πέτο του σακακιού του - μόλις είχε πληροφορήσει το ακροατήριο ότι η Κίνα είναι έτοιμη «αμέσως αυτή τη στιγμή» να διαθέσει σε «ουσιαστικές επενδύσεις στην Ευρώπη» το ποσό των 850 δισ. ευρώ. Και για να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για το αστρονομικό ποσό, καθώς έβλεπε τους γερμανούς επιχειρηματίες και βιομηχάνους να έχουν μείνει άναυδοι, προσέθεσε: «Καταλαβαίνουμε, είναι τεράστιο το ποσό για τα γερμανικά μέτρα, ίσως και για τα συνολικά ευρωπαϊκά». Και συνέχισε: «Σας θυμίζω ότι ο (κινέζος) πρόεδρος Σι Τζινπίγκ είχε δηλώσει τον περασμένο Φεβρουάριο ότι ως το 2020 θα διαθέσουμε για πολυετείς επενδύσεις στο εξωτερικό ένα τρισεκατομμύριο δολάρια».

Ο Δρόμος του Μεταξιού της Κίνας προς το πουθενά;

Από το 2013, η Κίνα έχει δημοσιοποιήσει το σχέδιό της για το Νέο Δρόμο του Μεταξιού. Ξεκίνησε μια μαζική εκστρατεία δημοσίων σχέσεων, η οποία αφήνει ακόμη ανοικτό και το ενδεχόμενο του «Τουριστικού Δρόμου του Μεταξιού», για να μετατρέψει την ιδέα ενός παγκόσμιου δικτύου μεταφοράς σε κίνητρο για συνεργασία με την Κίνα και την έκφραση μιας ασιατικής «κοινότητας του πεπρωμένου». Αλλά η Κίνα θα αντιμετωπίσει τεράστιες προκλήσεις στην προσπάθειά της να μετατρέψει το Νέο Δρόμο του Μεταξιού σε πραγματικότητα. Ένα από τα μέρη όπου η Κίνα είχε αρχίσει την ανακατασκευή του αρχαίου Δρόμου του Μεταξιού βρίσκεται κοντά στο Πακιστάν. Αλλά μετά από δεκαετίες, η πρόοδος ήταν περιορισμένη. Παρά τη δέσμευση της Κίνας για το σχέδιο του Δρόμου του Μεταξιού, δεν είναι ξεκάθαρο αν θα οδηγήσει κάπου. 

Κινεζικά «δώρα» στο Πακιστάν με ανταλλάγματα

Μεγάλο πρόγραμμα οικονομικής συνεργασίας υπέγραψαν χθες ο πρόεδρος της Κίνας και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, κατά τη διάρκεια διήμερης επίσημης επίσκεψης, που πραγματοποιεί ο Σι Τζινπίνγκ στη χώρα της Νότιας Ασίας.

• 

Τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και την Πρώτη Κυρία της Κίνας, Πενγκ Λιγουάν (αριστερά), υποδέχθηκε χθες στο Ισλαμαμπάντ ο Πακιστανός ομόλογός του, Μανμούν Χουσεΐν.

Με προοπτική επενδύσεων ύψους 46 δισ. δολαρίων, η Κίνα εδραιώνει τη θέση της ως βασικής εταίρου της ανάπτυξης του Πακιστάν, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη γεωστρατηγική συνεργασία του Ισλαμαμπάντ απέναντι στον κοινό περιφερειακό αντίπαλο, την Ινδία.

Οι οδικοί κανόνες της Κίνας

Ένα πλοίο υπό κατασκευή στα ναυπηγεία Waigaoqiao στην Σαγκάη, στις 5 Νοεμβρίου του 2013. (Carlos Barria / Reuters)

Ενώ η προσοχή του κόσμου είναι στραμμένη στην επιθετικότητα της Κίνας στις ανατολικές της θάλασσες, οι ηγέτες της Κίνας στρέφονται στα δυτικά. Στα τέλη Μαρτίου, η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων της Κίνας μαζί με τα Υπουργεία Εξωτερικής Πολιτικής και Εμπορίου ανακοίνωσε ένα επεκτατικό σχέδιο [1] για αυτό που αποκαλεί Οικονομική Ζώνη του Δρόμο του Μεταξιού και Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού του 21ου αιώνα -συχνά συντομεύεται σε One Belt, One Road (Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος). Αν αποδειχτεί επιτυχές, το φιλόδοξο αυτό πρόγραμμα θα μετατρέψει την Κίνα σε μια βασική οικονομική και διπλωματική δύναμη σε ό, τι αφορά την ενοποίηση της Ευρασίας. Το πρόγραμμα «Μια Ζώνη, ένας Δρόμος» απαιτεί αυξημένο διπλωματικό συντονισμό, τυποποιημένες και διασυνδεδεμένες εμπορικές εγκαταστάσεις, ζώνες ελεύθερου εμπορίου και άλλες πολιτικές διευκόλυνσης του εμπορίου, χρηματοπιστωτική ενοποίηση προώθησης του γιουάν, καθώς και κοινωνικά προγράμματα πολιτιστικής εκπαίδευσης σε όλα τα έθνη της Ασίας, της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Κάποιοι το έχουν χαρακτηρίσει ως Σχέδιο Μάρσαλ της Κίνας αλλά οι Κινέζοι ηγέτες απορρίπτουν αυτήν την σύγκριση [2]. Κατά την άποψή τους, αυτό που προσπαθούν να κάνουν είναι να ενώσουν την Ευρασία, αντί να χαράζουν διαχωριστικές γραμμές, ενώ επικεντρώνονται στην οικονομική ανάπτυξη και όχι στην πολιτική επιρροή. Ωστόσο, εκεί βρίσκεται ο κίνδυνος˙ αν η Κίνα δεν ισορροπήσει επιδέξια τις επενδύσεις και την διπλωματία με την επιδίωξή της για πολιτική επιρροή, μπορεί να βρεθεί αναμεμειγμένη σε συγκρούσεις τις οποίες δεν είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει.

Η μεγάλη ανταλλαγή χρέους της Κίνας

Ο Κινέζος πρωθυπουργός, Li Kegiang, δεν μάσησε τα λόγια του όταν μίλησε στο Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο και στην Λαϊκή Πολιτική Συμβουλευτική Διάσκεψη την περασμένη εβδομάδα. «Με την καθοδική πίεση να μεγαλώνει και την ανάδυση βαθιά ριζωμένων προβλημάτων στον τομέα της ανάπτυξης», προειδοποίησε, «οι δυσκολίες που θα συναντήσουμε κατά το επόμενο έτος ίσως να είναι ακόμα πιο τρομερές».

Κινέζικα τραπεζογραμμάτια των 100 γιουάν. (Jason Lee / Reuters)

Η οικονομία της Κίνας όντως αντιμετωπίζει προκλήσεις. Πέρυσι, το ΑΕΠ της χώρας αυξήθηκε κατά μόλις 7,4%, που αποτελεί την μικρότερη αύξηση σε διάστημα 24 χρόνων. Σε απάντηση, το Πεκίνο μείωσε τον στόχο αύξησης του ΑΕΠ του σε περίπου 7% για το 2015. Επιπλέον, το τοπικό χρέος βρίσκεται στα ύψη, γεγονός που περιπλέκει την μετάβαση της Κίνας από την οικονομική ανάπτυξη που τροφοδοτείται από επενδύσεις και καθαρές εξαγωγές σε ανάπτυξη που βασίζεται στην κατανάλωση και την καινοτομία.

Η παράδοξη πολιτική του Xi για την Κίνα

Τον Μάρτιο του 2013, ο Xi Jinping ανέλαβε το αξίωμα της προεδρίας της Κίνας, λίγους μήνες αφού ανέλαβε τον ρόλο του νέου επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος τον Νοέμβριο του 2012. Ο Xi ήρθε στην εξουσία με ένα όραμα για την Κίνα: το «κινεζικό όνειρο» της «αναβίωσης» της κινεζικής δύναμης και της «μεγάλης ανανέωσης του κινεζικού έθνους». Πιο συγκεκριμένα, ζήτησε τη βελτίωση των νομικών θεσμών της Κίνας, την προώθηση του «κράτους δικαίου», την αύξηση του επιπέδου των κοινωνικών προτύπων, ενώ προχώρησε σε περισσότερες μεταρρυθμίσεις στην οικονομία, όπως είχε δεσμευτεί κατά την Τρίτη Ολομέλεια της 18ης Κεντρικής Επιτροπής, το Νοέμβριο του 2013. Από τότε, το κόμμα και η κυβέρνηση έχουν εργαστεί για την ανάπτυξη μέτρων για την επίτευξη αυτών των γενικών στόχων. Από τις 5 μέχρι τις 15 Μαρτίου 2015, το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο (NPC) και η Κινεζική Λαϊκή Συμβουλευτική Διάσκεψη πραγματοποίησαν τις ετήσιες συνόδους τους για να λάβουν αποφάσεις που στοχεύουν στην προώθηση της ατζέντας του προέδρου. Θα είναι αρκετές οι αποφάσεις για να επιτρέψουν στην Κίνα να πετύχει τους στόχους του Xi;

H Kίνα ενισχύει την άμυνά της

Αυξημένος σε ποσοστό 10% σε σχέση με το 2014 θα είναι φέτος ο αμυντικός προϋπολογισμός της Κίνας, σύμφωνα με χθεσινές δηλώσεις ανώτατου κυβερνητικού αξιωματούχου στο Πεκίνο.

• 

Τιμητική φρουρά επιθεωρεί αξιωματικός του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, χρησιμοποιώντας νήμα «αλφάδι» για την ευθυγράμμισή της.

Την απόφαση αυτή έλαβε εν μέρει η κυβέρνηση σε μία προσπάθεια τόνωσης της οικονομίας, ο αναπτυξιακός ρυθμός της οποίας αρχίζει να εμφανίζει κάμψη, μέσω νέων επενδύσεων στους τομείς της υψηλής τεχνολογίας, όπως για τον σχεδιασμό και την κατασκευή αόρατων σε ραντάρ αεροσκαφών και υποβρυχίων νέας γενιάς.

Η Κίνα και το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής

Η εξάρτηση της Κίνας από το πετρέλαιο που διαπραγματεύεται παγκοσμίως, έχει αυξηθεί δραματικά την τελευταία δεκαετία, ενώ αυτή της Αμερικής έχει μειωθεί. Και οι δύο τάσεις φαίνεται ότι θα συνεχιστούν. Η διατήρηση σταθερών εξαγωγών του πετρελαίου της Μέσης Ανατολής είναι μια μεγάλη στρατηγική ανησυχία για το Πεκίνο, ωστόσο η Ουάσιγκτον παραμένει ο εγγυητής της ασφάλειας στον Κόλπο. Θα μπορούσε η Κίνα να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ σε αυτόν τον ρόλο; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτάται από τρεις παράγοντες: την προθυμία του Πεκίνου να εξασφαλίσει τον Κόλπο, την ικανότητα του κινεζικού στρατού να το κάνει, και την πιθανότητα ότι μια εξαρτώμενη πετρελαϊκά Αμερική θα έχανε το ενδιαφέρον της στο να ενεργεί ως εγγυητής.

Η Κίνα και η σχέση με τη Μέση Ανατολή

Η προσπάθεια της Ουάσιγκτον να εγκαταλείψει τον παραδοσιακό ηγετικό της ρόλο στον Κόλπο, δημιουργεί μια στρατηγική ευκαιρία για το Πεκίνο, αν και προβληματική.



Η Κινα κάποιες φορές περιγράφεται ως μια διστακτικά αναπτυσσόμενη δύναμη στη Μέση Ανατολή, εξαιτίας της επιφυλακτικότητας με την οποία οι Κινέζοι ηγέτες βλέπουν την πολιτική αναταραχή και πολλούς πολέμους στην περιοχή. Το Πεκίνο ταρακουνήθηκε ιδιαίτερα με την Αραβική Άνοιξη, για την οποία πιστεύει ότι έχει ένα επιδεικτικό χαρακτήρα που θα μπορούσε να εμπνεύσει μια «επανάσταση του Γιασεμιού» στο εσωτερικό, και από την εξάπλωση του ισλαμικού ριζοσπαστισμού από τους μαχητές της Αλ Κάιντα στις φυλετικές περιοχές του Πακιστάν, στους Ουιγούρους αυτονομιστές στις ανήσυχες τουρκό-μουσουλμανικές περιοχές του Xinjing.

Το δίκτυο του Δράκου: Το επόμενο οικονομικό θαύμα τής Κίνας

Ένα Apple store στο Pudong, το οικονομικό κέντρο τής Σαγκάης. (Carlos Barria / Courtesy Reuters)

Με 632 εκατομμύρια χρήστες τού Διαδικτύου, η Κίνα έχει ήδη γίνει η μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρονικού λιανικού εμπορίου στον κόσμο, με περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις καταγεγραμμένες το 2013. Αν και τα ψηφιακά «καταστήματα» έχουν αλλάξει την εικόνα τού κινεζικού λιανεμπορίου, άλλοι σημαντικοί τομείς όπως η μεταποίηση και η υγειονομική περίθαλψη ήταν πολύ αργοί στο να αγκαλιάσουν το Διαδίκτυο. Η ψηφιακή μεταμόρφωση της Κίνας είναι μόνο στην αρχή, πράγμα που σημαίνει ότι μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία τού κόσμου θα μεταμορφώσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο κάνει μπίζνες. Και όπως δείχνει η νέα έρευνα από το McKinsey Global Institute [1], αυτη η αλλαγή (από την υιοθέτηση του online marketing και της διαχείρισης των αλυσίδων εφοδιασμού μέχρι τις καινοτομίες αιχμής όπως η ανάλυση «μεγάλων δεδομένων» (big data) και το «internet των πραγμάτων») θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν την ανάπτυξη του κινεζικού ΑΕΠ μέχρι και κατά 22% ως το 2025. Το πόσο μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων αυτών θα δει όντως η Κίνα, εξαρτάται από την ικανότητα της κυβέρνησης να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον σχετικής πολιτικής, από την προθυμία των επιχειρήσεων να υιοθετήσουν την ψηφιακή τεχνολογία, καθώς και από την προσαρμοστικότητα των εργαζομένων.

Κινεζική επιτυχία στη σύνοδο APEC

Σημαντική επιτυχία του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ και επιβεβαίωση της αυξανόμενης επιρροής της δεύτερης σε μέγεθος οικονομίας του κόσμου στην Ασία: έτσι περιγράφουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης την υιοθέτηση του μεγάλου κινεζικού σχεδίου για τη δημιουργία Ζώνης Ελευθέρου Εμπορίου Ασίας - Ειρηνικού (FTAAP) κατά τη σύνοδο κορυφής των εν λόγω χωρών στο Πεκίνο.

• 

Σε μια νέα ένδειξη της αυξανόμενης στρατιωτικής ισχύος της, η Κίνα παρουσίασε χθες το νέο «αόρατο» μαχητικό αεροσκάφος J-31, το οποίο φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί το τελευταίας γενιάς αμερικανικό αντίστοιχό του, F-35. Το επίτευγμα της κινεζικής αεροναυπηγικής παρουσιάστηκε σε διεθνή έκθεση, στην πόλη Ζουχάι, την ώρα που ολοκληρωνόταν στο Πεκίνο η διήμερη σύνοδος κορυφής της Ζώνης Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας - Ειρηνικού (APEC).

«Πρόκειται για ιστορικό βήμα στην κατεύθυνση της περιφερειακής ολοκλήρωσης», δήλωσε ο Σι σε συνέντευξη Τύπου μετά τη λήξη της διήμερης Συνόδου Κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας - Ειρηνικού (APEC), στην οποία πήραν επίσης μέρος ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Αμπε και άλλοι διεθνείς ηγέτες.

APEC: «Σχέδιο Μάρσαλ» Πεκίνου

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ζώνης Ασίας-Ειρηνικού συμφώνησαν σήμερα, δεύτερη ημέρα των εργασιών της συνόδου κορυφής του Apec στο Πεκίνο, επί ενός «οδικού χάρτη» που προβλέπει την δημιουργία, μακροπρόθεσμα, μίας περιφερειακής ζώνης ελευθέρου εμπορίου, ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ. Eξήγγειλε τη δημιουργία ενός «Ταμείου για τον Δρόμο του Μεταξιού» με αρχικό ποσό ύψους 40 δισ. δολαρίων, στη σκιά του “φρένου” της κινέζικης ανάπτυξης, με σκοπό την ενίσχυση του ηγετικού ρόλου της Κίνας στην περιοχή.

Το Πεκίνο είναι πρόθυμο να διαθέσει δισεκατομμύρια από τα τεράστια συναλλαγματικά αποθέματα που διαθέτει επενδύοντας σε ένα «Σχέδιο Μάρσαλ» για την Ασία, γράφει η Deutsche Welle

Από τις σκιές τής Τιενανμέν: Γιατί οι διαδηλωτές στο Χονγκ Κονγκ ήδη κέρδισαν

Μια πλακέτα μερικώς κρυμμένη από τις ρίζες μιας συκιάς στο πάρκο King George V στο Χονγκ Κονγκ. (Bobby Yip / Courtesy Reuters)

Το παρελθόν έχει έναν παράξενο τρόπο να αντηχεί στο παρόν, ως σαν τα πεινασμένα φαντάσματα της ιστορίας να μην σταματούν μέχρι να χορτάσουν. Κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες, το Χονγκ Κονγκ έχει βουτήξει όχι μόνο στην βροχή αλλά και στην ιστορία, καθώς αναπτύχθηκε ένα φοιτητικό μποϊκοτάζ σε αυτό που συνόψισε ο Gady Epstein [1] του Economist ως «η πρώτη μεγάλης κλίμακας διαδήλωση φοιτητών υπέρ τής δημοκρατίας, που ξέσπασε σε κινεζική πόλη από το 1989». Οι ομοιότητες των διαδηλώσεων και της καταστολής στην πλατεία Τιενανμέν είναι πράγματι εντυπωσιακές - και αποθαρρυντικές, δεδομένης της έκβασης εκείνης της όμορφης και τρομερής άνοιξης. Αλλά το 1989 δεν είναι η μόνη λυδία λίθος για το Κίνημα της Ομπρέλας στο Χονγκ Κονγκ. Η εξέταση του ευρύτερου ιστού των ιστορικών παραλληλισμών αποκαλύπτει ότι τα παιδιά που κατέλαβαν το κέντρο του Χονγκ Κονγκ έχουν ήδη κερδίσει.

«Στρες τεστ» για το κινεζικό μοντέλο

Την περασμένη Τετάρτη, η Κίνα γιόρτασε την 65η επέτειο της ανακήρυξης Λαϊκής Δημοκρατίας από τον Μάο Τσετούνγκ. Η εθνική εορτή προσέφερε στο πλέον πολυάνθρωπο έθνος της Γης την ευκαιρία να ανακεφαλαιώσει την τεράστια απόσταση που διήνυσε υπό την ηγεσία του ΚΚΚ και να στοχαστεί πάνω στις μεγάλες προκλήσεις που συνοδεύουν την πυρετική οικονομική ανάπτυξη μετά το ιστορικό άνοιγμα του Ντενγκ Σιαοπίνγκ στην παγκόσμια αγορά.



Τούτη τη φορά, όμως, τα παραδοσιακά πυροτεχνήματα δεν φώτισαν τον ουρανό του Χονγκ Κονγκ. Το κοσμοπολίτικο λιμάνι, που φιλοξενεί επτά εκατομμύρια κατοίκους σε έκταση μικρότερη από το ένα τρίτο της Αττικής, αποτέλεσε ηχηρή παραφωνία στο εορταστικό σκηνικό με το κύμα των διαδηλώσεων υπέρ της διεξαγωγής ελεύθερων εκλογών. Διεθνή μέσα ενημέρωσης παραλλήλισαν τη νέα κρίση με τα δραματικά γεγονότα του 1989 στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου. Οι χολιγουντιανοί σκηνοθέτες δεν άργησαν να βρουν και τα απαραίτητα σύμβολα: τη θέση του θρυλικού ανθρώπου με τις σακούλες του σούπερ μάρκετ, που στεκόταν μόνος του απέναντι στα τανκς, το 1989, ήρθε να πάρει ο άνθρωπος με την ανοιγμένη ομπρέλα, απέναντι στα δακρυγόνα της αστυνομίας. Σε χρόνο μηδέν, η «επανάσταση της ομπρέλας» είχε επιβληθεί στον κυβερνοχώρο.

Πολιτική κλειστών θυρών: Πώς οι μεταρρυθμίσεις τής Κίνας διώχνουν τις ξένες επιχειρήσεις

Ένα καρότσι σε σούπερ μάρκετ γεμάτο με προϊόντα στο Walmart στο Πεκίνο, στις 18 Φεβρουαρίου 2014. (Kim Kyung Hoon / Courtesy Reuters)

«Εμείς θα προχωρήσουμε με την μεταρρύθμιση και τα ανοίγματα, χωρίς δισταγμό», δήλωσε ο πρόεδρος της Κίνας, Xi Jinping, στους κορυφαίους ηγέτες τής χώρας του σε ένα συνέδριο τον περασμένο μήνα, που σηματοδότησε την 110η επέτειο της γέννησης του προκατόχου του, Deng Xiaoping. Με την πρώτη ματιά, η υπόσχεσή του φάνηκε ειλικρινής. Στα δύο χρόνια από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο Xi έχει υποστηρίξει με συνέπεια ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που προορίζεται να συνεχίσει την οικονομική αναζωογόνηση και την αναδιάρθρωση που ξεκίνησε ο Deng το 1978. Η εκστρατεία τού Xi περιλαμβάνει σχέδια για την μείωση των κυβερνητικών παρεμβάσεων στην οικονομία, καθιστώντας ευκολότερο για τις επιχειρήσεις τού ιδιωτικού τομέα να ανταγωνίζονται με τις κρατικές επιχειρήσεις και επιτρέποντας στις εταιρείες και τους ιδιώτες να επενδύουν και να δανείζονται πιο ελεύθερα.