Ιαπωνία: Η επιστροφή της στρατιωτικής ισχύος του Ανατέλλοντος Ήλιου

Η αυτοκρατορική Ιαπωνία αποτέλεσε την ασιατική υπερδύναμη που αντιτέθηκε στις ΗΠΑ κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο- ωστόσο, η τελική της ήττα, που «σφραγίστηκε» με τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, άλλαξε το πρόσωπο της χώρας σε πάρα πολλά επίπεδα. Η ηττημένη αυτοκρατορία δεσμεύτηκε να μην αποτελέσει στρατιωτική απειλή ξανά, διαμορφώνοντας τις ένοπλες δυνάμεις της στο πλαίσιο ενός καθαρά αμυντικού δόγματος.

Το αναθεωρημένο στρατιωτικό δόγμα της Ρωσίας

Η ρωσική κυβέρνηση δημοσίευσε ένα νέο Στρατιωτικό Δόγμα στις 26 Δεκεμβρίου 2014, σε μια αναθεώρηση της προηγούμενης έκδοσης του 2010. Δεδομένης της επιδείνωσης στις σχέσεις μεταξύ Μόσχας και της Δύσης μετά από την ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας, και την επακόλουθη διαμάχη στην Ουκρανία, το αναθεωρημένο έγγραφο ήταν αξιοσημείωτο ίσως περισσότερο για τον συγκριτικά μετρημένο τόνο και λιγότερο για ενδεχόμενο αποκαλυπτικό περιεχόμενο. Ωστόσο, παρέχει μια εικόνα των ανησυχιών ασφαλείας της κυβέρνησης και τα μέσα με τα οποία η ηγεσία της Ρωσίας σκοπεύει να τις αντιμετωπίσει.

Η αντιμετώπιση του ΝΑΤΟ παραμένει βασικός στρατιωτικός κίνδυνος στα μάτια της Μόσχας, όπως και αυτό που θεωρεί ως την αμερικανική εξέλιξη των “στρατηγικών συστημάτων μη πυρηνικών όπλων” και την συνδεδεμένη έννοι του Prompt Global Strike. Η ανάπτυξη της πυραυλικής άμυνας από το ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, αναδεικνύεται επίσης ξανά ως “αποσταθεροποίηση”. Η φαινομενική ανάπτυξη και δοκιμή ενός πυραύλου εδάφους της Ρωσίας με μια σειρά που παραβιάζει την ενδάμεση συνθήκη πυρηνικών δυνάμεων, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μέρος μιας αντίθεσης σε αυτό που το ρωσικό καθεστώς θεωρεί ως αμυντική απειλή των βαλλιστικών πυραύλων.

Ο στρατηγικός ανταγωνισμός της Ασίας επί σκηνής

Μια θέση στο τραπέζι της συνόδου ασφαλείας της Ασίας, τον κοινώς λεγόμενο Διάλογο της Shangri-La, επιτρέπει σε κάποιον να παρακολουθήσει το στρατηγικό χορό που διεξάγεται δημοσίως και πιο διακριτικά στους διαδρόμους. Με τα χρόνια, η Shangri-La έχει γίνει ο κύριος χώρος για τους υπουργούς Αμύνης και άλλους ανώτερους αξιωματούχους από χώρες της Ασίας και του Ειρηνικού, με μιαν αυξανόμενη συμμετοχή των Ευρωπαίων και ιδιαίτερα Βρετανών και Γάλλων αξιωματούχων. Αλλά, αυτή είναι μια περίεργη άσκηση, στην οποία οι εν λόγω αξιωματούχοι ανταγωνίζονται και μεταξύ τους στη σκηνή, με ένα περιορισμένο, αλλά πραγματικό εύρος ερωτήσεων που απευθύνονται στον καθέναν εξ αυτών: δεν υπερέχουν όλοι οι υπουργοί Αμύνης σε αυτό το παιχνίδι ερωταπαντήσεων.

Φέτος, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Chuck Hagel, ένας ισόβιος πολιτικός, κέρδισε εύκολα το παιχνίδι. Παραμελώντας το μαύρο κοστούμι και την ασορτί γραβάτα για ένα σπορ σακάκι, αστειευόμενος για τη δική του περιορισμένη πείρα, σκιαγράφησε μια εικόνα «εξισορρόπησης» του υπουργείου Άμυνας στην Ασία (η λέξη «στροφή» είναι εκτός) που θα ευχαριστούσε τους ιεροκήρυκες της Κυριακής . Η αναπτυξιακή βοήθεια, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η ανακούφιση από τις καταστροφές κατείχαν υψηλές θέσεις στην ατζέντα του, σαν να ήθελε να αποδείξει ότι στις επιχειρήσεις του Στρατού των ΗΠΑ συμπεριλαμβάνεται, επίσης και το να πηγαίνει τα παιδιά στο σχολείο. Ωστόσο, δεν υπήρχε καμία αμφιβολία για τις προειδοποιήσεις που διατύπωσε όταν αναφέρθηκε στις νέες αναπτύξεις στρατευμάτων και στο νέο εξοπλισμό: το 60% του συνόλου των ναυτικών και των υπερπόντιων δυνάμεων είναι τοποθετημένο στην Ασία μαζί με ναυτικά τηλεχειριζόμενα σκάφη και όπλα λέιζερ. Και ενώ απείχε από το να εκφέρει γνώμη για τα εδαφικά ζητήματα, ο Hagel τόνισε την προτίμηση των ΗΠΑ για την απόδοση πόρων σε «υφιστάμενους μηχανισμούς» για την επίλυσή τους κι επίσης, κατηγόρησε την Κίνα για τις εισβολές στον κυβερνοχώρο.

Στρατηγικά και επικοινωνιακά παίγνια στην Αν. Μεσόγειο

Του Κώστα Μαυρίδη Τα θέματα στρατηγικής είναι η ουσία που θα κρίνει την πορεία των εξελίξεων για τους επόμενους αιώνες στην Αν. Μεσόγειο. Στο υπό εξέλιξη παίγνιο, καθοριστική παράμετρος είναι η αντιπαλότητα Τουρκίας- Κύπρου. Η κατοχή κυπριακού εδάφους αποτελεί για την Τουρκία το πρώτο βήμα στο στρατηγικό της στόχο για επικυριαρχία στο χώρο της Κύπρου. Η εξεύρεση ενεργειακών πόρων στην Κυπριακή ΑΟΖ, καθιστά πλέον τον τουρκικό στόχο σε … επιτακτικό. Ενώπιον της πραγματικότητας, η Κυπριακή ηγεσία έπρεπε να επικεντρώνει την στρατηγική διαχείριση των πραγμάτων στην αντιμετώπιση της Τουρκικής επιδίωξης για επικυριαρχία. Αντί τούτου, εμφανίζεται να ενεργεί ως εάν να μην υπάρχει!  Και η όποια επικοινωνιακή τακτική (η τακτική οφείλει να υπηρετεί τη στρατηγική), πρέπει να στρέφεται προς τα έξω στην εξυπηρέτηση των στρατηγικών μας στόχων, αντί να επικεντρώνεται στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης εντός της Κύπρου.

Ομοβροντίες ναυάρχων κατά πολιτικών και της άγνοιας συνεπειών…

Σοβαρό πολιτικό θέμα δημιουργείται από τις συνεντεύξεις των εν αποστρατεία ναυάρχων, κυρίως των ναυάρχου Κοσμά Χρηστίδη, του επίτιμου αρχηγού ΓΕΝ και του επίτιμου αρχηγού Στόλου, αντιναυάρχου Κωνσταντίνου Μαζαράκη-Αινιάν.

Την ίδια στιγμή, ο σημερινός αρχηγός του Πολεμικού Ναυτικού, αντιναύαρχος Ευάγγελος Αποστολάκης, προσπαθούσε απεγνωσμένα να κρατήσει τις ισορροπίες με την πολιτική ηγεσία, προσπαθώντας να δώσει μια αισιόδοξη νότα στο δράμα των Ενόπλων Δυνάμεων. Η μόνη αισιοδοξία προκύπτει από τον «χαρακτήρα» που έβγαλε το Πολεμικό Ναυτικό ως σύνολο, με την αγάπη των ηγητόρων για το προσωπικό, την παιδεία του και την πολιτική σκέψη, όπως περιγράφεται στην προηγούμενη ανάρτηση.

Από πού να αρχίσεις και που να τελειώσεις… Από την κατακόρυφη μείωση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων (ασκήσεις) του Πολεμικού Ναυτικού για την εξοικονόμηση πόρων και την προστασία των μέσων από τη φθορά;

Η ελλιπής ναυτική στρατηγική του Ισραήλ Το εβραϊκό κράτος στρέφεται στην Μεσόγειο

Από τότε που το Ισραήλ αντιμετώπισε το πρώτο πλήγμα της εισβολής στο έδαφός του από τους Άραβες γείτονές του, το 1948, οι στρατιωτικοί σχεδιαστές και οι στρατηγοί του έχουν επικεντρωθεί κυρίως στις χερσαίες απειλές. Οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας και το δόγμα της ασφάλειας είχαν ως στόχο να αποτρέψουν τέτοιες επιθέσεις και να τις τερματίσουν γρήγορα. Και, όπως ήταν αναμενόμενο, οι πόλεμοι στους οποίους το Ισραήλ έχει πολεμήσει από την ίδρυση του ήταν ως επί το πλείστον χερσαίοι.

Ένα ισραηλινό στρατιωτικό ελικόπτερο και πολεμικά πλοία στο Τελ Αβίβ λαμβάνουν μέρος στον εορτασμό για την ανεξαρτησία του Ισραήλ. (Reuters / Nir Elias)

Μέχρι σήμερα, η θαλάσσια στρατηγική του Ισραήλ παραμένει σε μεγάλο βαθμό μια δεύτερη σκέψη. Για πολλά χρόνια, το ναυτικό τού Ισραήλ ήταν η λιγότερο εμφανής στρατιωτική υπηρεσία της χώρας. Η πιο πρόσφατη προσπάθεια της χώρας να δημιουργήσει μια νέα εθνική στρατηγική για την ασφάλεια το 2006, δεν περιελάμβανε κανένα σημαντικό θαλάσσιο στοιχείο. Ως εκ τούτου, το Ισραήλ δεν έχει κανένα ολοκληρωμένο όραμα, στόχους ή πολιτική για τα θαλάσσια και ναυτικά θέματα.

Η Ελλάδα σε αναζήτηση ρόλου στο νέο περιφερειακό περιβάλλον

Αν υπάρχει ένα δίδαγμα από τις τελευταίες εξελίξεις για την ελληνική διπλωματία είναι πως όσο εύκολα χτίζονται οι εθνικοί μύθοι άλλο τόσο εύκολα καταρρέουν. Από τα περισπούδαστα περί στρατηγικής συμμαχίας με το Ισραήλ, αρκούσε μια προσπάθεια αναθέρμανσης των σχέσεων του τελευταίου με την Τουρκία για να σπεύσουν ορισμένοι να ζητήσουν εκ νέου αναθεώρηση της πολιτικής μας στην περιοχή.

Η Ανατολική Μεσόγειος από δορυφόρο. Διακρίνονται ο Νείλος και η Κύπρος αριστερά. (ΝΑSA)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΙΣΡΑΗΛ - ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Δεν υπερτιμώ ούτε υποτιμώ την απόπειρα μερικής αποκατάστασης των σχέσεων Άγκυρας-Τελ Αβίβ. Είναι μια εν εξελίξει διαδικασία που θα πάρει χρόνο εφόσον το προηγούμενο διάστημα δημιουργήθηκε ψυχολογικό χάσμα, θα δοκιμαστεί δεδομένων των διϊστάμενων συμφερόντων τους σε μια σειρά από ζητήματα, και το πιθανότερο είναι ότι δεν πρόκειται, τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον, να ανατρέψει τις περιφερειακές ισορροπίες. Άλλωστε, η ισραηλινή πλευρά είχε τα προηγούμενα χρόνια εμπεδώσει κλίμα εμπιστοσύνης με συνομιλητές Τούρκους κοσμικούς και στρατιωτικούς, οι οποίοι αυτή την περίοδο βρίσκονται στο περιθώριο. Τους ισλαμιστές και τον Ερντογάν, ακόμη και αν θεωρούνται σχετικά μετριοπαθείς εν συγκρίσει με άλλα στοιχεία του Ισλάμ, δεν μπορούν να τους εμπιστευθούν εξίσου.

Περί λιμανιών, δικτύων και στρατηγικής

Η στρατηγική θέση της χώρας μας τις περισσότερες φορές αποτέλεσε κατάρα παρά ευλογία για τους Έλληνες, αφού η σύγκρουση γεωπολιτικών συμφερόντων μεγάλων δυνάμεων στην περιοχή που καταλαμβάνει η Ελλάδα και η Κύπρος, είχε καταστροφικές συνέπειες και αποτελέσματα για τον Ελληνισμό.

Τριπλή ευκαιρία για Ελλάδα και Κύπρο

Κατά τη συμβατική σοφία, στα πενήντα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου υπήρχε ένα κεντρικό μέτωπο ιδεολογικο-στρατηγικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στους δύο κόσμους – του Δυτικού, υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ, και του Ανατολικού, υπό την ηγεμονία της ΕΣΣΔ. Και το μέτωπο αυτό βρισκόταν στη διχοτομημένη Γερμανία, με απόλυτο σύμβολό του το μοιρασμένο Βερολίνο με το περιβόητο τείχος του.

Όλες οι υπόλοιπες περιοχές του κόσμου θεωρούνται ήσσονος σημασίας μπροστά στο διακύβευμα της Ευρώπης.

Η θέση αυτή, αν και σχεδόν καθολικά αποδεκτή, δεν αποτύπωνε τα πραγματικά δεδομένα όπως αυτά προκύπτουν κυρίως από τους στρατηγικούς σχεδιασμούς των Ηνωμένων Πολιτειών, ειδικά σε ό,τι αφορούσε την ευρύτερη Μέση Ανατολή, την οποία θεωρώ ισότιμο με την Δυτική Ευρώπη «ψυχροπολεμικό» μέτωπο. Και αυτό προκύπτει μέσα από την ενδελεχή μελέτη των μεταπολεμικών αμερικανικών σχεδιασμών για τον ευρύτερο αυτό γεωγραφικό χώρο.

Hassan Danaie-Far: «Αν θέλετε κάντε πόλεμο»

Ο Ιρανός διπλωμάτης, Hassan Danaie-Far, κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε, τόνισε ότι η Τεχεράνη διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε αποκλεισμό των στενών του Ορμούζ, από τα οποία περνά τουλάχιστον το 1/3 της παγκόσμιας διακίνησης αργού πετρελαίου.

Η «στρατηγική της έντασης»

Γράφει ο Γιάννης Παπαδόπουλος, επίκουρος καθηγητής ΠΑΜΑΚ

Η «στρατηγική της έντασης» («strategia della tensione») υπήρξε μια συνειδητή πολιτική επιλογή, κατ’ αρχήν της ιταλικής άκρας δεξιάς που εμπνεύσθηκε από τους γερμανούς εθνικοσοσιαλιστές της περιόδου 1928-1932 (φασιστική παρακρατική ομάδα Gladio, μασονική στοά P2, «σταγονίδια» του στρατού και της εκκλησίας), που ακολουθήθηκε κατόπιν και από την ιταλική άκρα αριστερά («Ερυθρές ταξιαρχίες», «Εργατική εξουσία», «Διαρκής πάλη») στη δεκαετία του 1970.

Tο Δίλημμα του Φυλακισμένου: Εργαλειακός Ορθολογισμός στην Θεωρία Παιγνίων και Καντιανή Ηθική: Ασυμβατότητες ή Παράδοξα κοινή πορεία;

Στο Δίλημμα του Φυλακισμένου, ένα από τα γνωστά παίγνια της θεωρίας παιγνίων, δύο κατηγορούμενοι για ληστεία, κρατούνται από την αστυνομία.

Στο Δίλημμα του Φυλακισμένου, ένα από τα γνωστά παίγνια της θεωρίας παιγνίων, δύο κατηγορούμενοι για ληστεία, κρατούνται από την αστυνομία. Απομονωμένοι σε διαφορετικά κελιά δέχονται την πίεση του ανακριτού ο οποίος τους θέτει ενώπιον των εξής επιλογών : α) ομολογούν και οι δύο, οπότε τιμωρούνται με μία σχετικά μικρή ποινή τριών ετών β) ομολογεί μόνον ο ένας από τους δυο, οπότε αυτός απαλλάσσεται από κάθε κατηγορία και αποχωρεί ελεύθερος ενώ ο άλλος που συνεχίζει να αρνείται τιμωρείται με 5ετή φυλάκιση γ) αρνούνται αμφότεροι τις κατηγορίες οπότε απαλλάσσονται και οι δυό.