Οι ξεχασμένοι πρόσφυγες της Ευρώπης: Η ανθρωπιστική κρίση στην Ουκρανία

Τα τελευταία χρόνια, οι διεθνείς τίτλοι έχουν παρουσιάσει ιστορίες και εικόνες της συνεχιζόμενης κρίσης των προσφύγων στην Μέση Ανατολή και τις επιδράσεις της στην Δυτική Ευρώπη [2]. Λίγοι γνωρίζουν, όμως, ότι η τέταρτη μεγαλύτερη πηγή εσωτερικών προσφύγων το 2015 [3] ήταν στην ίδια την Ευρώπη.

Πρόσφυγες φεύγουν από την ανατολική ουκρανική πόλη Ντεμπαλτσέβε, τον Φεβρουάριο του 2015. GLEB GARANICH / REUTERS

Η Ουκρανία είναι τώρα συντροφιά με το Ιράκ, την Συρία και την Υεμένη ως μια από τους κορυφαίους παραγωγούς εσωτερικών προσφύγων στον κόσμο. Οι αριθμοί ποικίλλουν, αλλά σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις υπάρχουν περίπου 1,7 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι στην Ουκρανία και άλλα 1,4 εκατομμύρια Ουκρανών που ζουν ως πρόσφυγες στην Δυτική Ευρώπη και την Ρωσία. Οι πρόσφυγες πρώτα έφυγαν από την Κριμαία μετά την προσάρτησή της από την Ρωσία στις αρχές του 2014, αλλά ο αριθμός τους αυξήθηκε μετά από τον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε, ακολουθώντας την υποστηριζόμενη από την Ρωσία διακήρυξη [4] των αυτονομιστικών Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντόνετσκ και του Λουάνσκ [5] στην ανατολική Ουκρανία. Οι δύο συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός μετά από διεθνή διαμεσολάβηση -Μινσκ και Μινσκ ΙΙ [6]- έκτοτε απέτυχαν να παραγάγουν μια διαρκή ειρήνη.

Οι κανόνες του προσφυγικού: Η προσφυγική κρίση βάζει σε δοκιμασία την ενωμένη Ευρώπη

«Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα του εκτός αν πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία» (Ουαρσάν Σάιρ)

Μια σκηνή στημένη στο παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού όπου πρόσφυγες και μετανάστες διαμένουν προσωρινά. 13 Ιουλίου 2016. . REUTERS/Alkis Konstantinidis

Το 2015 περισσότεροι από 1.000.000 πρόσφυγες εισήλθαν στην Ευρώπη πυροδοτώντας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τη «χειρότερη προσφυγική κρίση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο» [1] και θέτοντας, τελικά, υπό αμφισβήτηση την ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, από το 2015 μέχρι σήμερα ο αριθμός των θαλάσσιων και χερσαίων αφίξεων προσφύγων στην Ευρώπη υπερβαίνει το 1,18 εκατομμύριο [2]. Κύρια πύλη εισόδου αποτελεί η Ελλάδα, αφού ο αριθμός των προσφύγων που καταφτάνει σε αυτή από την Τουρκία είναι εξαιρετικά υψηλός, ενώ δεύτερη ακολουθεί η Ιταλία, η οποία σημειώνει πολύ μικρότερο αριθμό αφίξεων. Από τους πρόσφυγες αυτούς οι περισσότεροι ζητούν άσυλο κυρίως στην Γερμανία, στην Αυστρία, στην Σουηδία και στην Ολλανδία [3].

ΝΑΤΟ στο Αιγαίο: Οκτώ δεδομένα με ειδική σημασία

Τι συνεπάγεται το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ αναλαμβάνει δράση στο Αιγαίο; Οι κρίσιμες παράμετροι που πρέπει να έχουμε υπόψη είναι οι εξής:

• 

Νατοϊκά πλοία πλέον θα παρακολουθούν τις τουρκικές ακτές, θα εντοπίζουν πλοιάρια με πρόσφυγες/μετανάστες και θα μεταφέρουν τις πληροφορίες στο λιμενικό και στον FRONTEX.

1. Το ΝΑΤΟ θα συλλέγει πληροφορίες για την περιοχή. Θα αναλάβει την αναγνώριση, παρακολούθηση και επιτήρηση του βόρειου και κεντρικού Αιγαίου. Την επιχείρηση θα διεξάγει η δεύτερη Μόνιμη Θαλάσσια Δύναμη (Standing Maritime Group 2) του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο. Στην πράξη, νατοϊκά πλοία θα παρακολουθούν τις τουρκικές ακτές, θα εντοπίζουν πλοιάρια με πρόσφυγες/μετανάστες και θα μεταφέρουν τις πληροφορίες στο λιμενικό και στον FRONTEX. Τα νατοϊκά πλοία δεν θα εμπλέκονται στη διαχείριση των επεισοδίων. Θα παρεμβαίνουν μόνον σε ακραίες περιπτώσεις, δηλαδή όταν θα υπάρχουν επιχειρήσεις έρευνας και διασώσεως ναυαγών.

Μην φοβάστε τους πρόσφυγες

Μετά τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, η εχθρότητα προς τους πρόσφυγες σε πολλές Δυτικές χώρες έχει αυξηθεί. Πριν λίγες εβδομάδες, το αντι-μεταναστευτικό «Εθνικό Μέτωπο» στην Γαλλία, ήδη δημοφιλές πριν από τις επιθέσεις στο Παρίσι, πέτυχε τα καλύτερα από ποτέ αποτελέσματά του [1] κατά τον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών, κερδίζοντας σχεδόν το ένα τρίτο των ψήφων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, εν τω μεταξύ, 31 κυβερνήτες και σχεδόν όλοι οι Ρεπουμπλικανοί προεδρικοί υποψήφιοι αντιτάχθηκαν στην περαιτέρω εγκατάσταση [2] προσφύγων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μια μετανάστης τραβά ένα κορίτσι έξω από το νερό καθώς πρόσφυγες και μετανάστες φθάνουν με μια υπερπλήρη λέμβο από την αγριεμένη θάλασσα στην Λέσβο, τον Οκτώβριο του 2015. DIMITRIS MICHALAKIS / REUTERS

Ο φόβος των προσφύγων μετά από μια τρομοκρατική επίθεση είναι μια φυσική αντίδραση [3] και κάποια σύγχυση όσον αφορά την σχέση μεταξύ των προσφύγων και της βίας είναι κατανοητή. Ακόμη και η ακαδημαϊκή κοινότητα, η οποία έχει μελετήσει το θέμα επί χρόνια, δεν έχει ακόμη αποφανθεί για την νοητή σχέση μεταξύ των δύο.

7 εκατομμύρια Σύροι στο ευρωπαϊκό κατώφλι

• 

Χιλιάδες Σύροι πρόσφυγες στα σύνορα Κροατίας - Ουγγαρίας.

Τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης της προσφυγικής κρίσης επεσήμανε χθες ο Ευρωπαίος επίτροπος Ανθρωπιστικής Βοήθειας Χρήστος Στυλιανίδης, μιλώντας σε συνέδριο που διοργάνωσαν τα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Κύπρου και Ελλάδας στη Λευκωσία για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Τόνισε ότι στη Συρία υπάρχουν 7 εκατομμύρια «εσωτερικοί» μετανάστες, οι οποίοι εάν δεν εξομαλυνθεί γρήγορα η κατάσταση στη χώρα τους, θα μετατραπούν σε πρόσφυγες, διαφεύγοντας στην Ευρώπη. Προσέθεσε ότι από την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων στη Συρία 12 - 13 εκατομμύρια Σύροι πολίτες, σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας, έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους, καθώς και ότι η Ε.Ε. έχει διαθέσει πάνω από 5 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης. Συνδέοντας προσφυγική κρίση και Κυπριακό, εκτίμησε ότι τη δεδομένη χρονική συγκυρία η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα ειρηνικής συνύπαρξης χριστιανών - μουσουλμάνων. «Οι ενδείξεις δημιουργούν αισιόδοξες προοπτικές», τόνισε.

Αύριο η πρώτη μετεγκατάσταση προσφύγων εντός Ε.Ε.

Αύριο,  θα πραγματοποιηθεί η πρώτη μετεγκατάσταση προσφύγων από τους συνολικά 160.000 όπως έχει συμφωνηθεί. Η πρώτη αυτή εφαρμογή του μέτρου αφορά τη μετακίνηση πολιτών της Ερυθραίας από την Ιταλία στη Σουηδία, η οποία θα γίνει παρουσία του επιτρόπου Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, Δημήτρη Αβραμόπουλου, του υπουργού Εξωτερικών Υποθέσεων του Λουξεμβούργου Ζαν Άσελμπορν και του Ιταλού υπουργού Εσωτερικών Αντζελίνο Αλφάνο. Οι τρεις θα συναντηθούν με την πρώτη ομάδα των αιτούντων άσυλο από την Ερυθραία πριν από την αναχώρησή τους από το αεροδρόμιο Ciampino της Ρώμης για τη Σουηδία, ενώ στη συνέχεια θα επισκεφθούν την περιοχή hotspot στη Λαμπεντούζα.

Μια συμπαιγνία στο Αιγαίο

Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι δύο γείτονες περισσότερο γνωστοί για τον ανταγωνισμό τους. Μια ιστορία στρατιωτικών αψιμαχιών [1], ανταλλαγών πληθυσμών, και βαθιά διαφορετικών πολιτιστικών και θρησκευτικών απόψεων χωρίζουν τις δυο τους. Κατά την διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών, ωστόσο, η Ελλάδα και η Τουρκία συνωμότησαν σιωπηρά για να μεταφερθεί ένα εντυπωσιακό ανθρώπινο φορτίο προς την Δυτική Ευρώπη. Η προσφυγική κρίση είναι, από πολλές απόψεις, ένα φαινόμενο που κινείται από επιλογές που γίνονται στην Αθήνα και την Άγκυρα.

Μετανάστης με το παιδί του σε διαμαρτυρία για να τους επιτραπεί να ταξιδέψουν προς την Ελλάδα ή την Βουλγαρία, στην Αδριανούπολη της Τουρκίας, στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. ALEXANDROS AVRAMIDIS / REUTERS

Το ελληνικό Λιμενικό Σώμα είχε κατηγορηθεί για βάναυση συμπεριφορά προς τους πρόσφυγες [2] και ότι τους ωθούσε πίσω σε τουρκικά ύδατα, αντί να προχωρήσει στην διεκπεραίωσή τους σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόνο το περασμένο καλοκαίρι. Εν τω μεταξύ, η Διοίκησης Τουρκικής Ακτοφυλακής, η οποία υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης [3] για να ανταλλάσσει πληροφορίες και εκπαίδευση πριν από λιγότερο από δύο χρόνια, έχει ουσιαστικά σταματήσει την σύλληψη διακινητών [4].

Το πρόβλημα της Ευρώπης με την Ουγγαρία

Ακριβώς όπως ένα σάπιο μήλο μπορεί να χαλάσει ένα ολόκληρο κοφίνι από αυτά, ένας βίαιος αυταρχικός ηγέτης μπορεί να χαλάσει μια πολιτική ένωση. Καθώς ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν σταθεροποίησε την εξουσία του και οικοδόμησε ένα όλο και πιο αυταρχικό καθεστώς, αψηφά την Ευρωπαϊκή Ένωση -και εν πολλοίς ξεγλιστρά αλώβητος. Κατά την διάρκεια των τελευταίων ετών, ο Όρμπαν υπήρξε μια μέτρια ντροπή για την Ένωση, αλλά με την κτηνώδη και κοντόφθαλμη αντίδρασή του στην συνεχιζόμενη κρίση των προσφύγων, έχει γίνει ένα όνειδος.

Ένας μετανάστης κρατά το παιδί του στη σερβική πλευρά του φράχτη στην Asotthalom, στην Ουγγαρία, τον Σεπτέμβριο του 2015. LASZLO BALOGH / COURTESY REUTERS

Μεταμφιέζοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή του λεγόμενου χριστιανικού πολιτισμού της Ευρώπης απέναντι σε μια ισλαμική εισβολή, το καθεστώς Όρμπαν έχει αφήσει χιλιάδες πρόσφυγες να μαραζώνουν σε λιβάδια [1] και στους δρόμους [2], οδήγησε με τη βία άλλους σε άθλια στρατόπεδα κράτησης [3] και χτύπησε με κανόνια νερού και δακρυγόνα [4] πρόσφυγες που συγκεντρώθηκαν μπροστά στην κοφτερή σαν ξυράφι περίφραξη που η Ουγγαρία σήκωσε στα σύνορά της με την Σερβία.

Η Οδηγία 51: Πώς η Ευρώπη ωθεί τους μετανάστες στα σκάφη

Κατά πάσα πιθανότητα, ο περασμένος μήνας θα μείνει στην ιστορία ως ένα σημείο καμπής στο ευρωπαϊκό μεταναστευτικό δράμα. Η Γερμανία, για τους πρόσφυγες από την Συρία έχει ουσιαστικά αναστείλει Δουβλίνο ΙΙ, την Συνθήκη της ΕΕ που υποχρεώνει τους αιτούντες άσυλο να εγγράφονται στην πρώτη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία φθάνουν. Εν τω μεταξύ, έχει υποσχεθεί να μην περιορίσει τον αριθμό των προσφύγων που δέχεται, προκαλώντας άλλες ευρωπαϊκές χώρες να την ακολουθήσουν.

Ένας μετανάστης διασώζεται από ελικόπτερο του Ιταλικού Ναυτικού στην περιοχή όπου το σκάφος του βυθίστηκε στην Μεσόγειο Θάλασσα, στις 11 Αυγούστου 2015. ITALIAN NAVY / REUTERS

Σε όλη την Ευρώπη, η ξαφνική γενναιοδωρία της Γερμανίας συγκρίνεται μόνο από αυτήν του ευρύτερου κοινού, από τους ποδοσφαιρικούς συλλόγους μέχρι τους ιδιώτες, οι οποίοι έχουν δώσει τρόφιμα, ρουχισμό και στέγη αξίας εκατομμυρίων ευρώ. Για αυτούς τους ανθρώπους, μια εικόνα έφθασε να συμβολίζει την κρίση: Η φωτογραφία του 3χρονου αγοριού, του Aylan Kurdi, άψυχου σε μια τουρκική ακτή. Ήταν τόσο συγκλονιστική όσο και οικεία. Για χρόνια, το κοινό είχε απορροφηθεί από ρεπορτάζ για πρόσφυγες που πέθαιναν σε υπερπλήρη, μόλις αξιόπλοα σκάφη σε όλη την Μεσόγειο Θάλασσα.

Η αλήθεια για την μεταναστευτική κρίση

Καθώς ο κόσμος παρακολουθεί τα αλλεπάλληλα κύματα των μεταναστών και των προσφύγων να ξεχύνονται σε όλη την Ευρώπη, αυτό που κάποτε ήταν συγκλονιστικό φαίνεται πλέον ρουτίνα.

Σύριοι πρόσφυγες βαδίζουν προς τα σύνορα της Ελλάδας με την πΓΔΜ, κοντά στο ελληνικό χωριό της Ειδομένης, στις 14 Σεπτεμβρίου 2015. ALEXANDROS AVRAMIDIS / REUTERS

Δεν μπορεί να υπάρξει καμία αμφιβολία ότι εξελίσσεται μια μεγάλη κρίση, τόσο ανθρωπιστικά όσο και πολιτικά. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πληρώνουν μεγάλα ποσά σε Λίβυους διακινητές, διακινδυνεύοντας τις ζωές τους σε μη αξιόπλοα πλοία για να διασχίσουν τα ύπουλα νερά της Μεσογείου˙ οι λαθρέμποροι στέλνουν σήματα κινδύνου καθ’ όλο το εικοσιτετράωρο στις ευρωπαϊκές περιπολίες διάσωσης, και όταν τα σκάφη διάσωσης απαντούν, οι λαθρέμποροι εμβολίζουν τα περιπολικά σκάφη ή βυθίζουν τις βάρκες τους. Οι λαθρέμποροι στην Τουρκία στοιβάζουν τους πελάτες τους σε μικρά φουσκωτά σκάφη, τους κατευθύνουν προς τα κοντινά ελληνικά τουριστικά νησιά που έχουν οπτική επαφή με τις τουρκικές ακτές, και τους δίνουν εντολή να τρυπήσουν τα φουσκωτά κατά την άφιξή τους.

Η διπλή προσφυγική κρίση της Ευρώπης

Η Ευρώπη αισθάνεται υπό πολιορκία. Κάθε ημέρα φέρνει νέες ανησυχητικές εικόνες απελπισμένων προσφύγων που προσπαθούν να περάσουν στην ΕΕ, με οποιοδήποτε τρόπο. Αλλά η ΕΕ φαίνεται ανίκανη να αντιδράσει ενιαία. Οι εντάσεις μεταξύ των κρατών-μελών φαίνεται να αυξάνονται διότι το πρόβλημα είναι τόσο διαφορετικό από τη μία χώρα στην άλλη. Σε κατά κεφαλή βάση, η Σουηδία λαμβάνει 15 φορές περισσότερες αιτήσεις ασύλου από ό,τι το Ηνωμένο Βασίλειο (όπου η επίσημη πολιτική παραμένει εξαιρετικά εχθρική) και η Γερμανία έχει τώρα γίνει ο κύριος συνολικά στόχος, λαμβάνοντας το 40% του συνόλου των αιτήσεων της ΕΕ. Ακόμη και σε κατά κεφαλήν βάση, αυτό είναι αρκετές φορές περισσότερο από το μέσο όρο της ΕΕ.

Σχέδιο για το μεταναστευτικό βάσει ελληνικής πρότασης

• 

Μια ιδιαίτερα τολμηρή και φιλόδοξη πρόταση για το μεταναστευτικό ζήτημα της Ευρώπης παρουσίασε, χθες, στην έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες, ο αρμόδιος επίτροπος, Δημήτρης Αβραμόπουλος (αριστερά), μαζί με τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς (κέντρο), και την ύπατη εκπρόσωπο, Φεντερίκα Μογκερίνι (δεξιά).

Μια ιδιαίτερα τολμηρή και φιλόδοξη πρόταση για το μεταναστευτικό ζήτημα της Ευρώπης παρουσίασε χθες ο αρμόδιος επίτροπος, Δημήτρης Αβραμόπουλος, αφού είχε λάβει την ομόφωνη θετική ψήφο από το Κολέγιο των Επιτρόπων νωρίτερα το πρωί. Το σχέδιο είναι θετικό κυρίως για τις χώρες του Νότου και ιδιαίτερα για όσες καλούνται άμεσα να αντιμετωπίσουν μεταναστευτικές ροές, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Μάλτα, καθώς για πρώτη φορά προτείνεται η ανακατανομή στο εσωτερικό της Ε.Ε. μεταναστών αιτουμένων άσυλο, ώστε να μειωθεί η πίεση που ασκείται στα άνω κράτη-μέλη.

Ευρώπη-Φρούριο: Πίσω από την μεταναστευτική κρίση της ηπείρου

106 άνθρωποι από την υποσαχάρια Αφρική πάνω σε φουσκωτό σκάφος περιμένουν να διασωθούν από την ΜΚΟ Migrant Offshore Aid Station, περί τα 25 μίλια έξω από την ακτή της Λιβύης, στις 4 Οκτωβρίου 2014. DARRIN ZAMMIT LUPI/REUTERS

Πριν από δύο εβδομάδες, 1.200 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους ενώ βρίσκονταν καθ'οδόν προς την Ευρώπη. Επρόκειτο κυρίως για μετανάστες που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τον πόλεμο και την φτώχεια στην Βόρεια Αφρική, οι οποίοι πνίγηκαν όταν τα σκάφη τους βυθίστηκαν στην Μεσόγειο. Ο αριθμός των νεκρών αποκάλυψε την μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης. Προτίθεται η ήπειρος να προσπαθήσει να σιγουρέψει την ασφαλή άφιξη των προσφύγων από την Συρία, την Ερυθραία και άλλες χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις; Ή θα συνεχίσει να εθελοτυφλεί, την ώρα που ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται στην Μεσόγειο;

Σαρωτικές αλλαγές στο μεταναστευτικό σχεδιάζει ο Ομπάμα

Αλλαγές στο μεταναστευτικό νόμο που αναμένεται να προστατεύσουν από την απέλαση περίπου πέντε εκατομμύρια μετανάστες που ζουν χωρίς χαρτιά στις ΗΠΑ αναμένεται να ανακοινώσει ο αμερικανός πρόεδρος σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν η εφημερίδα New York Times και το τηλεοπτικό δίκτυο Fox News. Η μάχη για να περάσει η νομοθεσία όμως προβλέπεται σκληρή καθώς οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο δηλώνουν ότι ο αμερικανός πρόεδρος δεν έχει την εξουσία για τέτοια αλλαγή και ότι σκοπεύουν να τον πολεμήσουν «με νύχια και δόντια».

Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα αμερικανικά δίκτυα, ο Μπαράκ Ομπάμα θα επεκτείνει την προστασία από την απέλαση στους γονείς παιδιών που είναι νόμιμοι κάτοικοι των Ηνωμένων Πολιτειών ώστε να μην χωρίζονται οικογένειες λόγω της απέλασης των γονιών. Πρόκειται για επέκταση του υφιστάμενου σχεδίου προστασίας από την απέλαση νυν εφήβων, που βρέθηκαν στις ΗΠΑ παράνομα όντας παιδιά.

ΟΗΕ: 13,6 εκατ. άνθρωποι εκτοπισμένοι από το Ιράκ και τη Συρία

Περίπου 13,6 εκατ. άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις ένοπλες συρράξεις στη Συρία και στο Ιράκ και πολλοί δεν έχουν ούτε τροφή ούτε στέγη ενώ έχει αρχίσει ο χειμώνας, ανακοίνωσε σήμερα η Ύπατη Αρμοστεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Ο Αμίν Άουαντ, επικεφαλής της διεύθυνσης της UNHCR, η οποία είναι αρμόδια για τη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική, δήλωσε ότι ο κόσμος σταδιακά αντιμετωπίζει με αδιαφορία τις ανάγκες των εκτοπισμένων και των προσφύγων.

 «Πλέον όταν μιλάμε για ένα εκατομμύριο ανθρώπους που έχουν εκτοπιστεί μέσα σε δύο μήνες, ή 500.000 μέσα σε μια νύχτα, ο κόσμος απλά δεν αντιδρά», είπε ο Άουαντ μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Γενεύη. Σε αυτά τα 13,6 εκατ. συμπεριλαμβάνονται 7,2 εκατ. άνθρωποι οι οποίοι έχουν εκτοπιστεί εντός Συρίας —αριθμός σημαντικά αυξημένος σε σχέση με την εκτίμηση που έκανε επί μακρόν ο ΟΗΕ, περί 6,5 εκατ. εσωτερικά εκτοπισμένων—, 3,3 εκατ. Σύροι πρόσφυγες στο εξωτερικό, 1,9 εκατ. άνθρωποι εκτοπισμένοι εντός Ιράκ και 190.000 που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα αυτή αναζητώντας ασφαλές καταφύγιο.

Που πήγε η παλιά καλή Βρετανία;

Μετά από την τραγωδία της Λαμπεντούσα τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, στην οποία πνίγηκαν περισσότεροι από 500 μετανάστες, το ιταλικό ναυτικό ξεκίνησε ένα εξελιγμένο πρόγραμμα θαλάσσιας διάσωσης. Η επιχείρηση Mare Nostrum έχει βοηθήσει στη διάσωση περισσότερων από 100.000 ανθρώπων, πέντε φορές περισσότερους από αυτούς που διεσώθησαν το 2013. Ο αυξημένος αυτός αριθμός μπορεί να εξηγηθεί από τον αυξημένο αριθμό των συγκρούσεων στην γειτονιά μας (μαζί με την αδράνειά μας σε αυτές τις συγκρούσεις), από τη Λιβύη μέχρι το Ιράκ μέσω της Συρίας, αλλά επίσης στο Κέρας της Αφρικής (Ερυθραία και Σομαλία), την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και το Σουδάν.

Καθώς το ιταλικό πρόγραμμα πλησιάζει στο τέλος του, η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται να το αντικαταστήσει με τη δική της επιχείρηση, που ονομάζεται Triton. Αλλά πριν από λίγες ημέρες μάθαμε, χάρη στην βρετανική κυβέρνηση, ότι η μεσογειακή θαλάσσια αποστολή διάσωσης είναι ένα κίνητρο για την παράνομη μετανάστευση, και ως εκ τούτου η Κυβέρνηση και η Αυτή Μεγαλειότης αρνούνται να τη χρηματοδοτήσουν. Η άψογη λογική αυτού του επιχειρήματος πρέπει να αναγνωριστεί: όσο πιο επικίνδυνη η δίοδος προς την Ευρώπη, τόσο περισσότεροι μετανάστες πνίγονται, τόσο λιγότεροι θα τολμήσουν να κάνουν το ταξίδι. Ακολουθώντας την ίδια λογική, η Ισπανία θα πρέπει να βάλει ηλεκτροφόρους φράκτες στην Ceuta και στην Melilla, τις πόλεις της στην βόρεια ακτή της Αφρικής. Είναι αλήθεια, οι πρώτοι μετανάστες που επιχείρησαν να τους περάσουν, θα τραυματιζόταν σοβαρά, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μακροπρόθεσμα, ο αριθμός όσων επιχειρούσαν να πηδήξουν τους φράκτες, θα μειωνόταν.

Εκρηξη μεταναστευτικού ρεύματος λόγω του ISIS

Στην κλιμάκωση των εχθροπραξιών σε Συρία και Ιράκ και την προέλαση των ισλαμιστών μαχητών του ISIS αποδίδουν οι ελληνικές αρχές την εκτίναξη του αριθμού των αλλοδαπών που συλλαμβάνονται τους τελευταίους μήνες στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Οι παράτυποι μετανάστες που έχουν εντοπιστεί εκεί, από την αρχή του χρόνου έως σήμερα, ανέρχονται σε 29.800 και εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 32.000 έως το τέλος του 2014. Το προηγούμενο «ιστορικό υψηλό» είχε καταγραφεί το 2009, χρονιά κατά την οποία είχαν συλληφθεί στη νησιωτική χώρα 15.000 αλλοδαποί.

• 

Φωτογραφία (ντοκουμέντο) στην οποία απεικονίζονται Σύροι μετανάστες στο λιμάνι της Σάμου, ενώ περιμένουν να επιβιβαστούν σε αρματαγωγό του Πολεμικού Ναυτικού που θα τους μεταφέρει στην Αττική.

Οι προβλέψεις για τους επόμενους μήνες μόνο ενθαρρυντικές δεν είναι. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, πάνω από ένα εκατ. Σύροι πρόσφυγες έχουν βρει καταφύγιο στην Τουρκία (από την έναρξη του εμφυλίου μέχρι τον Απρίλιο) εκ των οποίων πολλοί έχουν προσωρινά μεταφερθεί, με πρωτοβουλία της τουρκικής κυβέρνησης, στην περιοχή της Σμύρνης. Εκτιμάται ότι αρκετοί από αυτούς θα επιχειρήσουν ή έχουν ήδη εισέλθει παράνομα στη χώρα.

Με το Λιμενικό στη Λέσβο κυνηγώντας δουλεμπόρους

Οι δουλέμποροι αποκαλούν «ποτάμι» τη θάλασσα που χωρίζει το Δικελί της Τουρκίας από τη Λέσβο. Η απόσταση είναι μόλις οκτώ ναυτικά μίλια, όμως, για να κάνουν τον διάπλου να μοιάζει λιγότερο επικίνδυνος, λένε στους μετανάστες ότι διασχίζουν όχι ανοικτή θάλασσα, αλλά «το ποτάμι».

• 2

Και με 6 μποφόρ τα κυκλώματα από Τουρκία στέλνουν, συνήθως βράδυ, τις βάρκες στην Ελλάδα. Εάν είναι ημέρα, περιπολικά του Λιμενικού μπορεί να τις εντοπίσουν και να οδηγήσουν τους λαθρομετανάστες σε κέντρο κράτησης.

Το κόστος του διάπλου για κάθε παράνομο μετανάστη κυμαίνεται από 1.000 έως 3.000 δολάρια. Χίλια δολάρια «εισιτήριο» καταβάλλουν όσοι επιλέγουν να ταξιδέψουν με μικρή φουσκωτή βάρκα μήκους 5 - 6 μέτρων, στοιβαγμένοι με άλλους 30 ή 40 αλλοδαπούς. Χρέη οδηγού εκτελεί ένας από τους διακινούμενους, αφού πρώτα οι δουλέμποροι του δείξουν πώς να χειριστεί την ισχύος έως 10 ίππους μηχανή. Το δρομολόγιο εκτελείται κατά κανόνα στη διάρκεια της νύχτας, μεταξύ 3 και 6 π.μ., κατά προτίμηση όταν πνέει βοριάς, καθώς το ρεύμα ευνοεί την κίνηση της βάρκας προς τις ακτές της Μυτιλήνης. Και η χρήση σωσιβίου απαγορεύεται γιατί περιορίζει τη χωρητικότητα στο όποιο σκάφος...

Την πόρτα εξόδου από την Ελλάδα ανοίγει η κυβέρνηση στους μετανάστες

Με το νέο μεταναστευτικό κώδικα

Οδό διαφυγής προς άλλες χώρες της ΕΕ δίνει σε χιλιάδες αλλοδαπούς που διαμένουν στην Ελλάδα το νέο μεταναστευτικό νομοσχέδιο

Οδό διαφυγής προς άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης δίνει σε χιλιάδες μετανάστες που διαμένουν στην Ελλάδα το νέο μεταναστευτικό νομοσχέδιο, που κατέθεσε το υπουργείο Εσωτερικών στην Βουλή. 

Συμφωνία Τουρκίας και Ε.Ε. για μετανάστες

Τη συμφωνία επανεισδοχής παράτυπων μεταναστών που υπέγραψαν στις 16 Δεκεμβρίου Τουρκία και Ευρωπαϊκή Ενωση, ενέκρινε χθες η επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.



Η συμφωνία προβλέπει ότι οι μετανάστες που εισέρχονται κρυφά στην Τουρκία από την Ε.Ε. ή διεισδύουν σε χώρες της Ε.Ε. από την Τουρκία θα επιστρέφουν στη χώρα προέλευσής τους. Και οι δύο πλευρές υποχρεούνται να δέχονται πίσω τους υπηκόους τους, καθώς και τους απάτριδες και τους πολίτες τρίτων χωρών που δεν διαθέτουν ταξιδιωτικά έγγραφα.