Του Αλεξανδρου Παππα*
Τα μεγάλα διδάγματα έρχονται πάντοτε από την αναδρομή στην ιστορία. Ας ανατρέξουμε λοιπόν 30 χρόνια πίσω. Από το 1982 έως το 2000 η Αμερική δημιουργεί μέσω υψηλών επενδύσεων τον τέλειο συνδυασμό υψηλής παραγωγικότητας και χαμηλού πληθωρισμού. Τη «μαγική συνταγή» τη διαμόρφωσε η FED, που μετακύλισε τον πληθωρισμό από την πραγματική οικονομία στη χρηματοοικονομική αγορά (financial assets).
Τη χρυσή περίοδο ακολούθησε η τριετία 2000-2003, όπου ο κύκλος άρχισε να κλείνει και έσκασε η χρηματιστηριακή φούσκα των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας (dot coms). Τα χρέη των ΗΠΑ ήταν ήδη πολύ μεγαλύτερα του εθνικού προϊόντος και έπρεπε με νύχια και με δόντια να διατηρηθεί το ΑΕΠ σε θετικό πρόσημο. Πράγμα όμως δύσκολο γιατί ο τομέας της μεταποίησης στην Αμερική αποδεκατίστηκε. Η οικονομική όμως ιστορία δείχνει ότι το σύστημα πάντα βρίσκει το νέο σημείο ισορροπίας του. Και αυτή η νέα αφετηρία ήταν η παγκοσμιοποίηση, με την πρώτη πράξη να ξετυλίγεται στις μυστικές οικονομικές συμφωνίες μεταξύ Αμερικανών και Κινέζων. «Εγώ τυπώνω δολάρια και τονώνω την κατανάλωση, εσύ πρέπει με έναν ισχυρό κομματικό μηχανισμό να δώσεις δουλειές με τις παραγγελίες μου στον τεράστιο και πεινασμένο αγροτικό πληθυσμό». Τέτοιοι διάλογοι έγιναν οικονομική πράξη. Οι ισχυρές βιομηχανίες των ΗΠΑ επένδυσαν πάνω από 80 δισ. δολάρια στην Κίνα, μεταθέτοντας πλέον σταδιακά εκεί το κέντρο βάρους του μεταποιητικού τομέα.