Το τιθέμενο ερώτημα αν η Αλβανία βαδίζει εντός ή εκτός Ευρώπης μόνον ρητορικό και άτοπο δεν είναι. Η Αλβανία, τα τελευταία είκοσι χρόνια του μεταπολιτευτικού της βίου, πορεύεται ιδιότυπα μεταξύ Ευρώπης και εκτός αυτής, ηθελημένα ή μη. Ο δύσκολος αυτός γείτονας, εν τέλει, αισθανόμενος βαθύτατα αδικημένος από το ιστορικό παρελθόν του, προσπαθεί «να κερδίσει το χαμένο έδαφος», να αποκαταστήσει τις «ιστορικές αδικίες» που διεπράχθησαν εις βάρος του και, εκδηλώνοντας άλλοτε συμπλέγματα ηττοπάθειας και άλλοτε άκρατης εθνικιστικής υπεροψίας, καθίσταται περισσότερο υπολογίσιμος παράγοντας στα Βαλκάνια από ό,τι πιστευόταν στο παρελθόν.
Παρότι η αλβανική κοινωνία έχει πλήρη επίγνωση ότι τόσο το πλέγμα της ηττοπάθειας όσο και ο εθνικιστικός εθισμός είναι αδιέξοδα, αρέσκεται, ωστόσο, να ζει στον αστερισμό των εθνικιστικών μυθευμάτων περί ιστορικής κατάφορης αδικίας και βολεύεται με το άλλοθι και το πρόσχημα της αποκατάστασης, χωρίς να καταβάλει προσπάθειες να απογαλακτιστεί και να αυτονομηθεί από το νηπιώδες και εριστικό αυτό πλέγμα.